Triết học

Duyên khởi

Nguyên lý cơ bản Phật giáo: mọi pháp khởi hiện do nhân duyên, không có gì tồn tại độc lập — nền tảng logic của Tánh không.

Chuyển tự

Sanskrit (IAST)

pratītyasamutpāda

Tạng

རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ

Wylie

rten cing 'brel bar 'byung ba

Hán-Việt

緣起

English

dependent origination

Duyên khởi thường được trình bày qua 12 mắt xích (dvādaśāṅga) mô tả vòng luân hồi. Quan trọng hơn, nó là nền tảng chứng minh Tánh không: vì mọi thứ khởi hiện do nhân duyên, không có thứ gì có bản chất cố định độc lập. Nagarjuna trong Trung Quán Luận dùng duyên khởi để bác bỏ cả thường kiến và đoạn kiến. Đây là điểm gặp nhau với cơ học lượng tử hiện đại.