A Di Đà

A Di Đà (Amitābha – "Vô Lượng Quang") là một trong Ngũ Trí Như Lai (pañca-tathāgata) của Kim Cương Thừa, ngự ở phương Tây của Mạn-đà-la, làm Bộ Chủ của Liên Hoa Bộ (Padma-kula). Ngài cũng được biết đến dưới danh hiệu Vô Lượng Thọ (Amitāyus) khi nhấn mạnh khía cạnh trường thọ. Trong cả Tịnh Độ Tông Đông Á và Kim Cương Thừa Tây Tạng, A Di Đà có vai trò trung tâm. Theo Vô Lượng Thọ Kinh (Sukhāvatīvyūha-sūtra) và A Di Đà Kinh, Ngài đã phát 48 đại nguyện khi còn là tỳ-kheo Pháp Tạng (Dharmākara), trong đó nguyện thứ 18 là: "Nếu có chúng sinh nào nghe danh hiệu ta, dù chỉ niệm mười niệm với tâm chí thành, mà không được sinh về cõi nước ta, thì ta thề không thành Chánh Giác." Trong Mạn-đà-la Kim Cương Thừa, A Di Đà có thân màu đỏ, tay kết Định ấn cầm bát chứa cam lồ, biểu trưng việc chuyển hóa phiền não tham dục (rāga) thành Diệu Quan Sát trí (pratyavekṣaṇā-jñāna). Phối ngẫu là Pāṇḍaravāsinī, hai Bồ-tát hộ trợ là Quán Thế Âm và Đại Thế Chí. Pháp tu Phowa (chuyển di tâm thức) trong tất cả các truyền thừa Tây Tạng thường lấy A Di Đà làm đối tượng quán tưởng – vì cõi Cực Lạc của Ngài được Padmasambhava và các thành tựu giả mô tả là cõi tịnh độ dễ tiếp cận nhất cho người tu phàm phu. Karma Chagme Rinpoche viết trong Nguyện Cầu Vãng Sinh Cực Lạc: "Chỉ một niệm chân thành về Đức A Di Đà cũng đủ làm hạt giống vãng sinh; nguyện lực của Ngài bao trùm tất cả chúng sinh trong mười phương." (Cần Đạo sư hoặc Ban biên tập thẩm định lại các chi tiết.)