Bỏ qua đến nội dung chính
Kim Cương Thừa
Bắt đầu

Triết học

Du Già Hành

Còn gọi: Duy Thức, Yogācāra, yogacara, Pháp Tướng Tông, Vijñānavāda

Trường phái Đại Thừa thứ hai do Vô Trước và Thế Thân sáng lập — khẳng định ba tự tánh và vai trò trung tâm của A-lại-da thức trong việc kiến lập kinh nghiệm.

ⓘ Content Passport

Cấp độ:
🟢 Người mới có thể đọc
Loại trang:
Từ điển thuật ngữ
Điều kiện:
Đọc tự do — không yêu cầu điều kiện
Hiệu đính:
Hội đồng Cố vấn KimCuongThua.vn
Cập nhật:
19/05/2026

Nguồn gốc & Dạng ngôn ngữ

Sanskrit
yogācāra
Tạng ngữ
རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ
Wylie
rnal 'byor spyod pa
Hán Việt
瑜伽行 / 唯識
Tiếng Anh
Mind-Only School

Định nghĩa đầy đủ

Du Già Hành (Yogācāra) — còn gọi là Duy Thức (Vijñānavāda) hay Pháp Tướng Tông — là trường phái triết học Đại Thừa thứ hai bên cạnh Trung Quán, được Vô Trước (Asaṅga, khoảng 300-370 CN) và em ngài là Thế Thân (Vasubandhu) sáng lập. Tư tưởng cốt lõi được trình bày trong các luận điển nền tảng như Du Già Sư Địa Luận (Yogācārabhūmi), Nhiếp Đại Thừa Luận (Mahāyānasaṃgraha), Duy Thức Tam Thập Tụng (Triṃśikā) và Duy Thức Nhị Thập Tụng (Viṃśatikā). Học thuyết này khẳng định mọi kinh nghiệm đều là biểu hiện của thức (vijñapti-mātra), được kiến lập qua tám thức – đặc biệt là A-lại-da thức (ālaya-vijñāna) làm nền tảng – và được phân tích qua ba tự tánh (trisvabhāva): biến kế sở chấp (parikalpita), y tha khởi (paratantra), và viên thành thật (pariniṣpanna). Thế Thân viết trong Duy Thức Tam Thập Tụng tụng 17: "Thức này biến hiện thành phân biệt và sở phân biệt; do đó cả hai đều không tồn tại độc lập, nên tất cả chỉ là thức." Tại Tây Tạng, Du Già Hành được tích hợp vào nền tảng kiến của tất cả các truyền thừa, đặc biệt qua kinh điển Như Lai Tạng và các giáo lý về Phật tính. Tsongkhapa và Mipham đều dành nhiều chương để phân tích quan hệ giữa Du Già Hành và Trung Quán. (Cần Đạo sư hoặc Ban biên tập thẩm định lại các chi tiết về niên đại và truyền thừa.)

Thuật ngữ liên quan

  • A-lại-da Thức

    Thức nền tảng thứ tám trong Duy Thức — kho chứa các chủng tử nghiệp, là nền tảng…

  • Trung Quán

    Trường phái triết học Đại Thừa do Long Thọ sáng lập — trình bày Tánh không thông…

  • Tánh không

    Bản chất rỗng không — các pháp không có tự tính độc lập, mà tồn tại qua duyên kh…

  • Như Lai Tạng

    Kho tàng Như Lai vốn sẵn có trong tất cả chúng sinh — hạt giống giác ngộ thanh t…

Thuộc chủ đề

Triết học