Triết học
Du Già Hành
Còn gọi: Duy Thức, Yogācāra, yogacara, Pháp Tướng Tông, Vijñānavāda
Trường phái Đại Thừa thứ hai do Vô Trước và Thế Thân sáng lập — khẳng định ba tự tánh và vai trò trung tâm của A-lại-da thức trong việc kiến lập kinh nghiệm.
ⓘ Content Passport
- Cấp độ:
- 🟢 Người mới có thể đọc
- Loại trang:
- Từ điển thuật ngữ
- Điều kiện:
- Đọc tự do — không yêu cầu điều kiện
- Hiệu đính:
- Hội đồng Cố vấn KimCuongThua.vn
- Cập nhật:
- 19/05/2026
Nguồn gốc & Dạng ngôn ngữ
- Sanskrit
- yogācāra
- Tạng ngữ
- རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ
- Wylie
- rnal 'byor spyod pa
- Hán Việt
- 瑜伽行 / 唯識
- Tiếng Anh
- Mind-Only School
Định nghĩa đầy đủ
Du Già Hành (Yogācāra) — còn gọi là Duy Thức (Vijñānavāda) hay Pháp Tướng Tông — là trường phái triết học Đại Thừa thứ hai bên cạnh Trung Quán, được Vô Trước (Asaṅga, khoảng 300-370 CN) và em ngài là Thế Thân (Vasubandhu) sáng lập. Tư tưởng cốt lõi được trình bày trong các luận điển nền tảng như Du Già Sư Địa Luận (Yogācārabhūmi), Nhiếp Đại Thừa Luận (Mahāyānasaṃgraha), Duy Thức Tam Thập Tụng (Triṃśikā) và Duy Thức Nhị Thập Tụng (Viṃśatikā). Học thuyết này khẳng định mọi kinh nghiệm đều là biểu hiện của thức (vijñapti-mātra), được kiến lập qua tám thức – đặc biệt là A-lại-da thức (ālaya-vijñāna) làm nền tảng – và được phân tích qua ba tự tánh (trisvabhāva): biến kế sở chấp (parikalpita), y tha khởi (paratantra), và viên thành thật (pariniṣpanna). Thế Thân viết trong Duy Thức Tam Thập Tụng tụng 17: "Thức này biến hiện thành phân biệt và sở phân biệt; do đó cả hai đều không tồn tại độc lập, nên tất cả chỉ là thức." Tại Tây Tạng, Du Già Hành được tích hợp vào nền tảng kiến của tất cả các truyền thừa, đặc biệt qua kinh điển Như Lai Tạng và các giáo lý về Phật tính. Tsongkhapa và Mipham đều dành nhiều chương để phân tích quan hệ giữa Du Già Hành và Trung Quán. (Cần Đạo sư hoặc Ban biên tập thẩm định lại các chi tiết về niên đại và truyền thừa.)
Bài viết liên quan
Xem bài viết về "Du Già Hành" →Thuật ngữ liên quan
- A-lại-da Thức
Thức nền tảng thứ tám trong Duy Thức — kho chứa các chủng tử nghiệp, là nền tảng…
- Trung Quán
Trường phái triết học Đại Thừa do Long Thọ sáng lập — trình bày Tánh không thông…
- Tánh không
Bản chất rỗng không — các pháp không có tự tính độc lập, mà tồn tại qua duyên kh…
- Như Lai Tạng
Kho tàng Như Lai vốn sẵn có trong tất cả chúng sinh — hạt giống giác ngộ thanh t…