Khi đề cập đến “Ca Diếp,” hầu hết người nghĩ đến Karma Ca Diếp — dòng lớn nhất với các Karmapa nổi tiếng. Nhưng cây Ca Diếp có nhiều nhánh — và một trong những nhánh đặc biệt nhất là Drikung Ca Diếp.
Nổi tiếng với Phowa — thực hành chuyển di thần thức khi chết — và với truyền thống ẩn tu nghiêm ngặt, Drikung Ca Diếp là minh chứng cho sự đa dạng trong lòng Kim Cương Thừa.
Mục lục
- 1. Drikung Ca Diếp là gì — nguồn gốc và cấu trúc
- 2. Jigten Sumgön — người sáng lập
- 3. Phowa — thực hành đặc trưng
- 4. Truyền thống ẩn tu Drikung
- 5. Lãnh đạo hiện đại — Drikung Kyabgon
- 6. Giáo pháp và thực hành đặc trưng
- Chú giải thuật ngữ
- Câu hỏi thường gặp
1. Drikung Ca Diếp là gì — nguồn gốc và cấu trúc
Drikung Ca Diếp (‘Bri gung bKa’ brgyud) là một trong Tám Nhánh Nhỏ Ca Diếp — xuất phát từ dòng Phagdru Ca Diếp thông qua Phagmo Drupa (Phag mo gru pa).
Tám Nhánh Lớn Ca Diếp (Brgyud pa che bzhi) và Tám Nhánh Nhỏ (chung brgyad) là cách truyền thống mô tả sự phân nhánh của Ca Diếp. Bốn dòng lớn (Karma, Tsal, Barom, Phagdru) phát sinh trực tiếp từ đệ tử Gampopa. Tám dòng nhỏ phát sinh từ các đệ tử của Phagmo Drupa.
Tu viện Drikung Thil: Được Jigten Sumgön thành lập năm 1179 tại vùng Drikung, trung Tây Tạng. Vào thời đỉnh cao, tu viện có hàng nghìn tu sĩ và Drikung Ca Diếp là một trong những dòng có ảnh hưởng nhất Tây Tạng.
2. Jigten Sumgön — người sáng lập
Jigten Sumgön (‘Jig rten gsum mgon — Người Bảo Hộ Ba Cõi, 1143–1217) là người sáng lập Drikung Ca Diếp và là một trong những học giả-thực hành gia vĩ đại nhất lịch sử Phật giáo Tây Tạng.
Học với Phagmo Drupa: Jigten Sumgön đến học với Phagmo Drupa — đệ tử quan trọng của Gampopa — và trở thành đệ tử quan trọng nhất. Khi Phagmo Drupa mất, ông để lại toàn bộ dòng truyền cho Jigten Sumgön.
Tác phẩm chính: Jigten Sumgön để lại kho tàng tư tưởng phong phú — trong đó quan trọng nhất là Gongchig (dGongs gcig — Một Ý Nghĩa Duy Nhất) — hệ thống triết học trình bày toàn bộ Phật giáo như một thực thể thống nhất, không mâu thuẫn.
Câu nói nổi tiếng: “Tất cả hiện tượng không gì khác ngoài tâm — tâm không có nơi cư trú, không hình tướng, không màu sắc. Nhận ra bản tánh của tâm là Đại Ấn.”
3. Phowa — thực hành đặc trưng
Điều làm Drikung Ca Diếp nổi tiếng nhất là hệ thống Phowa (‘pho ba — Chuyển Di Thần Thức) đặc biệt của họ.
Phowa là gì: Phowa là một trong Sáu Yoga Naropa — thực hành hướng dẫn ý thức di chuyển vào Cõi Phật hay thẳng đến giải thoát tại thời điểm chết, thay vì bị cuốn vào tái sinh mê lầm.
Tại sao Drikung nổi tiếng với Phowa: Drikung Ca Diếp phát triển một hệ thống Phowa hoàn chỉnh và thực tiễn — được gọi là Phowa Năm Năm Drikung (‘Bri gung lnga ldan). Theo truyền thống, đây là một trong những hệ thống Phowa hiệu quả và tiếp cận nhất — và được truyền dạy trong các khóa thiền phổ biến trên toàn thế giới.
Dấu hiệu thành công: Trong thực hành Phowa, khi hành giả thành công mở kênh dẫn tâm thức ra khỏi đỉnh đầu, họ thường xuất hiện một lỗ nhỏ ở đỉnh đầu mà vào đó có thể đút ngón cỏ hay hoa. Đây là dấu hiệu truyền thống của Phowa thành tựu.
4. Truyền thống ẩn tu Drikung
Bên cạnh Phowa, Drikung Ca Diếp nổi tiếng với truyền thống ẩn tu nghiêm ngặt (mtshams kyi sgrub pa).
Ẩn Tu Ba Năm: Thực hành ẩn tu truyền thống là ba năm, ba tháng, ba ngày — sống trong cô độc hoàn toàn để thực hành chuyên sâu. Drikung Ca Diếp có hệ thống ẩn tu có cấu trúc và hỗ trợ tốt.
Tu viện ẩn tu nữ: Đặc biệt trong Drikung Ca Diếp là có truyền thống mạnh về ẩn tu cho ni cô (dge slong ma) — điều không phổ biến trong nhiều dòng Tây Tạng. Ani Rikhia là ví dụ nổi tiếng của ni cô Drikung thực hành ẩn tu dài hạn.
5. Lãnh đạo hiện đại — Drikung Kyabgon
Drikung Ca Diếp có hệ thống lãnh đạo kép:
Drikung Kyabgon Chetsang Rinpoche (sinh 1946): Đồng lãnh đạo tâm linh đầu tiên — hiện sống tại Ấn Độ và lãnh đạo hầu hết hoạt động quốc tế của Drikung Ca Diếp. Ngài là người quan trọng nhất trong việc truyền bá Drikung Ca Diếp ra phương Tây.
Drikung Kyabgon Chungtsang Rinpoche (sinh 1942): Đồng lãnh đạo tâm linh thứ hai.
Garchen Rinpoche (sinh 1936): Một trong những Đạo Sư Drikung Ca Diếp được yêu mến nhất trên thế giới — sống sót qua hơn 20 năm trong trại lao động Trung Quốc và trở thành biểu tượng của từ bi và tha thứ.
6. Giáo pháp và thực hành đặc trưng
Năm Lĩnh Vực Giác Ngộ (rnam thar lnga ldan): Hệ thống triết học đặc trưng của Jigten Sumgön — năm khía cạnh của một người đã giác ngộ hoàn toàn.
Mahamudra Drikung (‘Bri gung phyag chen): Phong cách trình bày Đại Ấn đặc trưng của Drikung — đặc biệt nhấn mạnh sự không cần nỗ lực (anābhoga) trong thực hành.
Chú Trọng Bardo: Ngoài Phowa, Drikung Ca Diếp cũng phát triển hệ thống thực hành Bardo toàn diện — chuẩn bị cho tất cả ba giai đoạn Bardo (Bardo Sống, Bardo Chết, và Bardo Tái Sinh).
Chú giải thuật ngữ
Drikung Ca Diếp (‘Bri gung bKa’ brgyud): Một trong Tám Nhánh Nhỏ Ca Diếp — nổi tiếng với Phowa và ẩn tu, sáng lập bởi Jigten Sumgön năm 1179.
Jigten Sumgön (‘Jig rten gsum mgon): Người sáng lập Drikung Ca Diếp (1143–1217) — học giả-thực hành gia vĩ đại, tác giả Gongchig.
Phowa (‘pho ba): Chuyển Di Thần Thức — thực hành hướng dẫn ý thức đến Cõi Phật hay giải thoát tại thời điểm chết. Drikung Ca Diếp nổi tiếng với hệ thống Phowa Năm Năm đặc biệt.
Gongchig (dGongs gcig): Một Ý Nghĩa Duy Nhất — tác phẩm triết học chính của Jigten Sumgön, trình bày toàn bộ Phật giáo như một hệ thống thống nhất.
Garchen Rinpoche: Đạo Sư Drikung Ca Diếp đương đại (sinh 1936) — biểu tượng của từ bi và tha thứ sau nhiều thập kỷ trong tù.
Câu hỏi thường gặp
Phowa có nguy hiểm không — có thể chết khi thực hành không? Phowa được thiết kế để thực hành khi còn sống như chuẩn bị cho cái chết — không phải là “tự sát thiền định.” Nguy hiểm duy nhất là khi người không có hướng dẫn đúng cố gắng thực hành một mình. Với hướng dẫn của thầy đủ năng lực và trong bối cảnh khóa tu có cấu trúc, Phowa là an toàn và được hàng triệu người thực hành. Dấu hiệu thành tựu (lỗ nhỏ trên đầu) là dấu hiệu gia trì, không phải tổn hại.
Làm thế nào để tìm thầy Drikung Ca Diếp? Drikung Kyabgon Chetsang Rinpoche và Garchen Rinpoche có nhiều trung tâm trên toàn thế giới và thường xuyên đến dạy ở châu Âu, Mỹ, và châu Á. Trang web chính thức của Drikung Kagyu Institute (ở Ấn Độ) cung cấp thông tin về các trung tâm toàn cầu.
Kết luận và Hồi hướng
Drikung Ca Diếp nhắc nhở chúng ta rằng cái chết không phải là thất bại — mà là một thực hành, một cơ hội, và đối với người đã chuẩn bị kỹ, là cửa vào giải thoát. Jigten Sumgön đã dạy: biết cách chết tốt là biết cách sống tốt. Và Phowa là món quà vô giá cho bất kỳ ai đủ dũng cảm để đối mặt với điều tất cả chúng ta phải đối mặt.
Nguyện dòng Ca Diếp Drikung — từ Jigten Sumgön đến các vị thầy vĩ đại ngày nay — tiếp tục lan tỏa giáo pháp Phowa và Đại Ấn, và nguyện tất cả chúng sinh khi đến lúc ra đi được nhẹ nhàng, tỉnh thức, và tìm đến bờ giải thoát. 🙏 DRIKUNG KYABGON RINPOCHE KHYENNO