Tin thư · Đầu sách thư khố
Bài viết mới nhất
1659 bài đã được kết tập, sắp xếp theo ngày xuất bản gần nhất. Trang 65 trên 70.
Karmapa Đệ Nhất Düsum Khyenpa — Vị tulku đầu tiên trong lịch sử Phật giáo và sự khai sinh dòng Karma Kagyu
Düsum Khyenpa (1110–1193) là vị Karmapa đầu tiên — và là vị tulku có ý thức tái sinh đầu tiên trong lịch sử Phật giáo. Cuộc đời ngài đặt nền móng cho hệ thống tulku Tây Tạng và truyền thừa Karma Kagyu kéo dài chín thế kỷ đến Karmapa thứ XVII hôm nay.
Karmapa — 17 Đời Hoá Thân và Trái Tim của Karma Kagyu
Karmapa (Đại Bảo Pháp Vương) là dòng hoá thân Phật sống đầu tiên trong lịch sử Phật giáo Tạng, sáng lập từ Düsum Khyenpa thế kỷ 12. Bài viết tóm lược 17 đời Karmapa, mũ đen huyền diệu, vai trò trong Karma Kagyu, các đại tự viện Tsurphu và Rumtek, cùng những đóng góp đối với Phật giáo Tạng và thế giới hiện đại.
Khyungpo Naljor Và Niguma Yoga — Truyền Thừa Shangpa Kagyu Bí Mật
Khyungpo Naljor (978-1127) là sáng lập của Shangpa Kagyu — một trong các truyền thừa Kagyu cổ xưa nhất nhưng ít được biết đến. Trung tâm của Shangpa là 'Sáu Yoga của Niguma' — di sản trực tiếp của đại Mahāsiddha nữ Niguma, em gái (hoặc phối ngẫu) của Naropa.
Lập Bàn Thờ Mật Tông Tại Nhà — Hướng Dẫn Cho Phật Tử Việt
Bàn thờ Mật Tông tại gia là không gian tâm linh thiêng liêng, nơi hành giả gặp gỡ Tam Bảo và các bổn tôn hằng ngày. Bài viết hướng dẫn chi tiết cách bố trí bàn thờ Vajrayāna phù hợp với nhà ở Việt Nam: vị trí, các vật phẩm cần có, bố trí Phật-Bồ Tát-Đạo sư, cách dâng cúng bảy phẩm vật, vệ sinh và bảo quản.
Lojong — Bảy điểm luyện tâm của Geshe Chekawa: nghệ thuật biến nghịch cảnh thành đạo lộ
Lojong không phải lý thuyết hạnh phúc — đó là 59 câu khẩu quyết được mài giũa qua sáu thế kỷ, dạy hành giả cách quay tâm vào đúng nghịch cảnh để biến chúng thành nguyên liệu giác ngộ.
Long Thọ (Nāgārjuna) — Sơ tổ Trung Quán Tông và nền tảng triết học cho toàn bộ Phật giáo Đại thừa-Mật Tông
Không có Long Thọ thì không có Trung Quán, không có Trung Quán thì không có nền tảng triết học cho Đại thừa, và không có Đại thừa thì không có Mật Tông. Cuộc đời huyền thoại của vị Đại sư người Ấn Độ thế kỷ thứ hai này là cánh cửa đi vào hiểu biết về tánh không — trái tim của toàn bộ Phật giáo phát triển.
Longchen Rabjam (Longchenpa) — Bậc Toàn Tri của Dzogchen
Longchen Rabjam (1308–1364), được tôn xưng là 'Toàn Tri' (Kunkhyen), là một trong những bậc Đạo sư Dzogchen vĩ đại nhất lịch sử. Bài viết phân tích cuộc đời, hành trình tu chứng, bộ Bảy Tạng (Dzöd Dün), Ba Tam Đoạn, ảnh hưởng đến Jigme Lingpa và Longchen Nyingthig, cùng di sản đối với Phật giáo hiện đại.
Lục Đạo Luân Hồi — Sáu cõi và pháp tu chuyển hóa từng cõi trong tâm hành giả
Sáu cõi luân hồi không chỉ là sáu nơi tái sinh sau khi chết, mà còn là sáu trạng thái tâm bạn ra vào mỗi ngày. Hiểu được điều này, bạn sẽ thấy luân hồi không phải vấn đề của tương lai — nó đang vận hành ngay trong tâm thức hôm nay.
Lục Độ Ba La Mật — Sáu Hạnh Bồ-tát
Sáu Ba La Mật (Ṣaṭ-Pāramitā) là sáu hạnh hoàn thiện của Bồ-tát: Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ. Đây là cấu trúc thực hành Đại Thừa toàn diện — phát triển từ Bát Chánh Đạo và đặt nền cho mọi truyền thừa Đại Thừa và Kim Cương Thừa.
Mahākāla — Đại Hắc Thiên Hộ Pháp và Trí Tuệ Chuyển Hoá Phẫn Nộ
Mahākāla (Đại Hắc Thiên) là vị Hộ Pháp tối cao trong Vajrayāna, hoá thân phẫn nộ của Quán Thế Âm hoặc A-súc Phật. Bài viết phân tích nguồn gốc, các hình tướng (sáu tay, hai tay, bốn tay, Bạch Mahākāla), mantra, vai trò bảo vệ truyền thừa và pháp tu phù hợp cho hành giả Việt Nam.
Mahāsiddha — 84 Đại thành tựu giả: gốc rễ Kim Cương Thừa từ những con người 'không giống tu sĩ'
84 Mahāsiddha không phải các vị tăng mặc áo cà sa cao quý — họ là thợ rèn, thợ giặt, gái mại dâm, kẻ lang thang, vua. Câu chuyện của họ là bằng chứng rằng giác ngộ không phụ thuộc nghề nghiệp, mà phụ thuộc cách nhìn.
Mala — Chuỗi hạt Tibetan: 108 hạt và nghệ thuật biến niệm chú thành thiền định
Một chuỗi mala 108 hạt trông đơn giản, nhưng chứa cả một hệ thống biểu tượng và phương pháp thực hành. Hiểu đúng về mala — chất liệu, cách dùng, ý nghĩa từng phần — sẽ giúp hành giả Việt biến mỗi lần niệm chú thành một bước trên con đường tâm linh.
Mandala — Ý Nghĩa, Cấu Trúc và Biểu Tượng Trong Kim Cương Thừa
Mandala (Tạng: kyilkhor) là 'vòng tròn thiêng' — bản đồ vũ trụ giác ngộ và đồng thời là bản đồ tâm thức Phật. Bài viết phân tích cấu trúc bốn cửa - bốn phương, ý nghĩa năm yếu tố Phật, các loại mandala (cát màu, vẽ, ba chiều, thân Mandala), nghi thức tạo và phá huỷ mandala cát, và cách thực hành 'cúng dường mandala' đơn giản hằng ngày.
Manjushri (Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát) — Hoá Thân Trí Tuệ Của Mười Phương Chư Phật
Manjushri (Văn Thù Sư Lợi) là Bồ Tát biểu tượng cho trí tuệ siêu việt — tay phải cầm gươm tuệ chặt đứt vô minh, tay trái nâng kinh Bát Nhã. Bài viết phân tích biểu tượng, mantra OM A RA PA TSA NA DHIH, các hình thức thị hiện (Bạch Văn Thù, Hắc Văn Thù, Cam Văn Thù), liên hệ với Tsongkhapa và pháp tu Văn Thù dành cho người Việt.
Mantra OM AH HUM — Ba âm tịnh hóa thân-khẩu-ý và nền tảng của mọi nghi quỹ Mật Tông
OM AH HUM không phải là một mantra trong số nhiều mantra. Nó là 'mantra của mọi mantra' — ba chủng tự gốc tượng trưng cho thân, khẩu, ý của tất cả chư Phật. Hiểu được OM AH HUM là hiểu được khung xương của toàn bộ thực hành Kim Cương Thừa.
Marpa Lotsawa — Đại Dịch Giả Sáng Lập Truyền Thừa Kagyu
Marpa Chökyi Lodrö (1012–1097) là cư sĩ Tây Tạng đã ba lần băng qua dãy Himalaya để học với Naropa và các đại sư Ấn Độ, sau đó dịch các Tantra trọng yếu và sáng lập truyền thừa Kagyu. Câu chuyện 'Marpa thử thách Milarepa' là một trong những bài học huấn luyện đệ tử nổi tiếng nhất Phật giáo Tạng.
Mipham Rinpoche — Đại sư Nyingma thế kỷ 19 và sự thắp lại ánh sáng triết học Phật giáo Tây Tạng
Jamgön Mipham Gyatso (1846–1912) là một trong những bộ óc lớn nhất của Phật giáo Tây Tạng. Tác phẩm đồ sộ của ngài — từ luận giải Trung Quán, Madhyamaka, đến Dzogchen, mỹ thuật, y học, thiên văn — đã thắp lại ánh sáng triết học Nyingma trong một thời đại mà Gelug đang chiếm ưu thế.
Mipham Rinpoche — Bậc Đại Trí Vĩ Đại Của Nyingma Thế Kỷ 19
Jamgön Mipham Gyatso (1846-1912) là một trong những đại triết gia, học giả và hành giả vĩ đại nhất của truyền thừa Nyingma — người đã hệ thống hoá toàn bộ giáo lý Nyingma, biện giải triết học Madhyamaka theo lập trường Nyingma, và đặt nền móng cho Phật giáo Tạng hiện đại.
Năm Dākinī Trí Tuệ — Năng lượng nữ giác ngộ trong mạn-đà-la Mật Tông Tây Tạng
Trong Mật Tông Tây Tạng, dākinī không phải 'thần nữ' theo nghĩa thần thoại — họ là biểu hiện cô đặc của trí tuệ giác ngộ trong hình tướng nữ. Năm vị Dākinī Trí Tuệ tương ứng với năm gia đình Phật, năm trí tuệ, và năm phiền não đã được chuyển hóa — vẽ nên bản đồ giác ngộ thông qua năng lượng nữ giới.
Năm Uẩn (Pañcaskandha) — Bản đồ thân-tâm và chìa khóa quán chiếu vô ngã trong Kim Cương Thừa
Năm uẩn không phải một danh sách cần học thuộc lòng, mà là tấm bản đồ giải phẫu trải nghiệm sống — sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Hành giả Kim Cương Thừa dùng nó để khám phá rằng cái gọi là 'tôi' chỉ là dòng chảy của các uẩn, không có lõi thường hằng.
Ngakpa — Truyền thống Mật sĩ cư sĩ tóc dài áo trắng trong Phật giáo Tây Tạng
Bên cạnh hệ thống tu viện với các tu sĩ cạo đầu áo đỏ, Phật giáo Tây Tạng còn có một truyền thống ít được biết hơn nhưng cực kỳ quan trọng: Ngakpa — các Mật sĩ cư sĩ với tóc dài, áo trắng, không xuất gia nhưng giữ giới Mật Tông tinh nghiêm. Đây là di sản đặc biệt của Nyingma và một con đường độc đáo cho hành giả tại gia.
Ngũ Trí Phật (Pañca Tathāgata) — Năm vị Phật Trí Tuệ và bản đồ tâm Kim Cương Thừa
Ngũ Trí Phật không phải năm vị thần tách rời, mà là năm khía cạnh của tâm giác ngộ — bản đồ chuyển hóa năm độc thành năm trí, lõi vận hành của mọi mandala Kim Cương Thừa.
Núi Tu Di (Mt Meru) và vũ trụ học Phật giáo — bản đồ tâm linh ngàn năm và ý nghĩa cho hành giả hiện đại
Núi Tu Di — trục vũ trụ trong vũ trụ học Phật giáo cổ điển — không phải đề tài mê tín lạc hậu mà là một bản đồ biểu tượng sâu sắc về tâm và pháp giới. Khi hiểu đúng, mô hình này trở thành chìa khóa mở vào nhiều giáo lý Mật Tông, từ mạn-đà-la đến Kalachakra, từ tịnh hóa nội thân đến quán cõi Tịnh độ.
Nyingma — Truyền Thừa Cổ Xưa Nhất của Phật Giáo Tây Tạng
Nyingma (rNying ma — 'Cổ phái') là truyền thừa lâu đời nhất trong bốn truyền thừa lớn của Phật giáo Tạng, có nguồn gốc từ Padmasambhava thế kỷ thứ 8. Bài viết tổng quan về lịch sử, hệ thống chín thừa (theg pa dgu), kho tàng terma, đặc trưng Dzogchen và những bậc Đạo sư trụ cột của truyền thừa.