Trong câu chuyện về cuộc đời Atisha, một chi tiết nổi bật: ông có mối liên hệ đặc biệt thân thiết với Tara Xanh (Syāmatārā) từ khi còn rất trẻ. Tara — “Đức Mẹ Cứu Độ” — được cho là đã xuất hiện trực tiếp với Atisha nhiều lần, chỉ dẫn và khuyến khích ông. Chính Tara được xem là người đã thuyết phục Atisha rời Vikramashila danh giá để đến Tây Tạng.
Mục lục
- 1. Tara Xanh Và Atisha
- 2. Ý Nghĩa Biểu Tượng
- 3. Pháp Tu Tara Trong Kadampa
- 4. 21 Tara
- 5. Chú Giải Thuật Ngữ
- 6. Kết Luận & Hồi Hướng
1. Tara Xanh Và Atisha
Atisha thọ nhận pháp tu Tara từ thầy Rahulagupta khi còn trẻ và Tara trở thành Bổn Tôn (Yidam) chính của ông. Câu chuyện truyền thống kể rằng khi Atisha phân vân có nên đến Tây Tạng không — vì hành trình nguy hiểm và ông đã già — Tara xuất hiện và khẳng định điều này sẽ mang lại lợi ích vô lượng, dù rút ngắn tuổi thọ của ông.
Vì mối liên hệ đặc biệt này, Tara trở thành Bổn Tôn được trân quý nhất trong Kadampa — không phải một Bổn Tôn xa lạ mà là người bạn đồng hành của người sáng lập.
2. Ý Nghĩa Biểu Tượng
Tara Xanh ngồi trong tư thế đặc biệt: chân phải duỗi ra, sẵn sàng bước xuống giúp đỡ — khác với hầu hết Bổn Tôn ngồi trong thiền định tĩnh lặng. Đây là biểu tượng của từ bi hành động: không chỉ thiền định trong bình yên mà sẵn sàng ứng phó ngay lập tức khi chúng sinh cần.
Màu xanh của Tara tượng trưng cho bầu trời và không gian — sự hiện diện bao la vượt mọi giới hạn. Đôi mắt Tara đặc biệt — nhìn thẳng với ánh mắt đầy từ bi — khiến người chiêm bái cảm thấy được nhìn thấy và quan tâm.
3. Pháp Tu Tara Trong Kadampa
Pháp tu Tara không đòi hỏi quán đảnh phức tạp — đây là một trong những pháp tu tiếp cận dễ nhất trong Kim Cương Thừa. Thực hành cơ bản gồm: tụng đọc mạn-tra OM TARE TUTTARE TURE SOHA, quán tưởng Tara và mở lòng nhận gia trì, cầu nguyện và hồi hướng.
4. 21 Tara
Hệ thống đầy đủ nhất về Tara là 21 Tara — 21 hình thức khác nhau của Tara, mỗi hình thức với màu sắc, tư thế và chức năng bảo hộ riêng. Trong Kadampa, pháp khen tụng 21 Tara (Tshol gsum ma) được tụng đọc hàng ngày như một thực hành nền tảng.
5. Chú Giải Thuật Ngữ
Tara Xanh (Syāmatārā): Bổn Tôn nữ tượng trưng cho từ bi hành động, Bổn Tôn đặc biệt của Atisha và truyền thừa Kadampa.
Mạn-tra Tara: OM TARE TUTTARE TURE SOHA — mạn-tra giải thoát khỏi tám loại sợ hãi (OM TARE giải thoát khổ, TUTTARE giải thoát khỏi tám sợ hãi, TURE giải thoát bệnh tật, SOHA thiết lập gia trì).
21 Tara: 21 hình thức của Tara trong hệ thống đầy đủ, mỗi hình thức bảo hộ một khía cạnh khác nhau.
6. Kết Luận & Hồi Hướng
Mối liên hệ đặc biệt giữa Atisha và Tara Xanh nhắc nhở chúng ta rằng con đường tâm linh không phải chỉ là nỗ lực cá nhân — mà còn là mối quan hệ hai chiều giữa hành giả và Bổn Tôn. Khi Atisha sẵn sàng lắng nghe Tara, con đường tâm linh của hàng triệu người Tây Tạng đã thay đổi.
Nguyện công đức hồi hướng đến tất cả chúng sinh. Nguyện Tara Xanh tiếp tục hộ trì tất cả hành giả vượt qua mọi chướng ngại trên con đường.