Tara Xanh (Śyāmatārā) — Lục Độ Mẫu

1. Tóm tắt nhanh

Tara Xanh (Śyāmatārā · sGrol ljang · Lục Độ Mẫu) là một trong 21 hình thức của Tārā — Bồ Tát nữ trung tâm của Phật giáo Tạng. Tara Xanh đặc biệt nổi tiếng vì hành động nhanh chóng để giải thoát chúng sinh khỏi tám hiểm họa (sư tử, voi, lửa, rắn, kẻ cướp, tù tội, biển, ma quỷ) — mở rộng thành mười sáu hiểm họa nội tâm.

Pháp tu Tara Xanh có nhiều cấp độ — từ tụng mantra phổ thông Oṃ Tāre Tuttāre Ture Svāhā (🟢 không cần quán đảnh) đến sādhanā đầy đủ Anuttarayoga (🔴 cần quán đảnh). Tara phổ biến ở mọi truyền thừa Tây Tạng — không độc quyền phái nào.

2. Tên gọi & các danh hiệu

Hán Việt: Tara Xanh, Lục Độ Mẫu, Đa La Bồ Tát
Phạn: Śyāmatārā / Khadīravaṇī-Tārā (Tara Rừng Acacia)
Tạng: སྒྲོལ་ལྗང་ (sgrol ljang) — "Tara màu xanh lá"
Liên hệ: Là emanation (hóa thân) của Quán Thế Âm (Avalokiteśvara) — sinh ra từ nước mắt của Ngài khi thương xót chúng sinh

3. Nguồn gốc & kinh điển

Tara xuất hiện trong các kinh điển Đại Thừa từ thế kỷ 6–7. Tārā Tantra và Praises to the Twenty-One Tārās (do Đức Phật giảng theo truyền thống) là các văn bản nền tảng. Atiśa (982–1054) đã truyền pháp Tara từ Ấn Độ sang Tây Tạng, đóng vai trò lớn trong việc phổ biến.

Theo một truyền thuyết, Tara xuất hiện khi Quán Thế Âm khóc vì thương chúng sinh — nước mắt bên phải hóa thành Tara Trắng, bên trái hóa thành Tara Xanh.

4. Biểu tượng học (Iconography)

Giải mã Bản tôn & Pháp khí

Giải mã Pháp tướng Độ Mẫu Tara (Arya Tara Thangka)

Hãy di chuột (desktop) hoặc nhấn chạm (mobile) vào các biểu tượng nhấp nháy trên ảnh

Chi tiết điểm giải mã

Chạm vào bất kỳ điểm sáng nào trên ảnh để xem mật nghĩa chi tiết của từng Pháp khí.

4.1. Thân tướng tổng quát

Giới tính: Nữ (peaceful)
Tuổi: 16 — biểu tượng tuổi trẻ vĩnh cửu của Bồ Tát
Số đầu: 1
Số tay: 2
Màu da: Xanh lá (tượng trưng hành động — phương tiện)

4.2. Khuôn mặt & biểu cảm

Khuôn mặt tươi cười, hiền dịu, mắt trẻ nhìn xuống chúng sinh với tâm bi. Có ba mắt — mắt thứ ba ở trán biểu thị trí tuệ thấy suốt ba thời.

4.3. Tay & vật cầm

Tay phải: ở tư thế varada mudrā (ban phước, lòng bàn tay hướng ra) — biểu thị Ngài ban thí vô úy
Tay trái: giữ utpala (hoa sen xanh) gần ngực — biểu thị tâm thanh tịnh

4.4. Chân & tư thế

Tara Xanh đặc biệt vì tư thế nửa-sẵn-sàng — không ngồi vajrāsana đầy đủ mà chân phải duỗi xuống sàn, chân trái xếp. Tư thế này thể hiện: Ngài luôn sẵn sàng đứng dậy để cứu giúp chúng sinh tức thì.

4.5. Trang phục & trang sức

Mũ năm cánh (panca-makuṭa) biểu thị Ngũ Trí
Y phục lụa nhiều màu
Tám trang sức báu (vương miện, bông tai, vòng cổ, vòng tay, vòng chân, dây thắt lưng, v.v.)
Không có các yếu tố wrathful (vòng cổ xương sọ, da hổ, v.v.)

4.6. Bối cảnh & hào quang

Ngồi trên hoa sen — biểu thị thanh tịnh không nhiễm
Có vầng trăng làm tọa cụ
Vòng hào quang trí tuệ phía sau
Thường có hai Tara phụ bên cạnh: Mārīcī (đêm) và Ekajaṭī (hộ pháp)

4.7. Ý nghĩa biểu tượng tổng thể

Tara Xanh biểu tượng cho hành động nhanh chóng của Bồ đề tâm — không chỉ là lòng từ bi tĩnh lặng, mà là ý chí hành động để giải thoát chúng sinh. Màu xanh tượng trưng cho năng lượng phương tiện (skillful means) và sự không sợ hãi.

5. Các Đại sư đã truyền pháp Tara

Đại sư	Niên đại	Đóng góp
Atiśa	982–1054	Mang Tara sādhanā từ Ấn Độ sang Tây Tạng
Taranatha	1575–1634	Tác giả The Origin of Tara Tantra
Đạt Lai Lạt Ma I (Gendün Drup)	1391–1474	Phổ biến Tara trong Cách Lỗ
Suryagupta	TK 11	Truyền hệ thống 21 Tara

6. 21 Tara — Các hóa thân

Tara Xanh là một trong 21 hình thức Tara được tán dương trong Praises to the Twenty-One Tārās. Mỗi hình thức có màu, vật cầm, và chức năng riêng. Một số Tara nổi tiếng:

Tara Trắng (Sitatārā) — Trường thọ, sức khỏe
Tara Xanh (Śyāmatārā) — Hành động nhanh, vượt mọi hiểm họa
Tara Đỏ (Kurukullā) — Sức mạnh thu hút (cần quán đảnh 🔴)
Tara Vàng (Vasudhārā) — Sung túc, thịnh vượng

7. Tác phẩm & sādhanā liên quan

Tác phẩm	Loại	Cấp độ
Praises to the Twenty-One Tārās	Tán tụng	🟢 Có thể tụng
Tara Tantra (Kriyā)	Mật điển	🟡 Cần khẩu truyền
Tara sādhanā (Anuttarayoga)	Sādhanā	🔴 Cần quán đảnh
The Origin of Tara Tantra — Taranatha	Lịch sử	🟡

KimCuongThua.vn không đăng nội dung chi tiết sādhanā cho pháp môn 🔴 — chỉ liệt kê tên để bạn biết và tìm Thầy đủ phẩm tính.

8. Hiện diện tại Việt Nam

Pháp hội Tara: Tổ chức định kỳ tại các trung tâm Drukpa Vietnam, Drikung, FPMT
Tượng & thangka: Phổ biến tại nhiều chùa Phật giáo, đặc biệt các trung tâm có truyền thừa Tạng
Sách dịch tiếng Việt: Một số bản về Tara, bao gồm cả 21 Tara praises

9. Pháp tu liên quan

Pháp tu	Cấp độ	Yêu cầu
Tụng mantra Oṃ Tāre Tuttāre Ture Svāhā	🟢 Mở	Không cần quán đảnh
Tụng 21 Tara Praises	🟢 Mở	Khuyến khích có khẩu truyền
Tara sādhanā ngắn (Kriyā)	🟡 Định hướng	Cần khẩu truyền + Thầy hướng dẫn
Tara sādhanā đầy đủ (Anuttarayoga)	🔴 Có điều kiện	Cần quán đảnh Tara

10. Mantra Tara Xanh (công khai)

Vòng Luân Xa Thiền Thở

Nhấn Phát để bắt đầu Thiền Thở

Kính ngưỡng Bản Tôn

Chân ngôn Cát Tường Lục Độ Mẫu (Green Tara)

Arya Tara Chanting Mantra

Chữ Tây Tạng (Uchen)

ཨོཾ་ཏཱ་རེ་ཏུཏྟཱ་རེ་ཏུ་རེ་སྭཱ་ཧཱ།

Phiên âm Phạn ngữ (Sanskrit)

oṃ tāre tuttāre ture svāhā

Âm Việt (Chân ngôn tụng niệm)

Om Tare Tutare Ture Soha

Nghĩa Chân ngôn: "Con xin cúi lạy và quy y Đức Độ Mẫu Độ Trì Cát Tường, nguyện cầu Ngài gia hộ cứu vớt con khỏi tám nạn khổ luân hồi hiểm họa."

0:00

🕉️

Chân ngôn Cát Tường Lục Độ Mẫu (Green Tara) ཨོཾ་ཏཱ་རེ་ཏུཏྟཱ་རེ་ཏུ་རེ་སྭཱ་ཧཱ།

Đang dừng thiền thở

Mantra này hoàn toàn công khai và có thể tụng bởi mọi Phật tử. Ý nghĩa rút gọn:

Oṃ — Âm thanh tối thượng (thân-khẩu-ý của Phật)
Tāre — Cứu khỏi luân hồi
Tuttāre — Cứu khỏi tám hiểm họa
Ture — Cứu khỏi mọi bệnh tật
Svāhā — An lập, hoàn tất

11. Tiếp tục tìm hiểu

👶 Người mới

Bắt đầu tụng Oṃ Tāre Tuttāre Ture Svāhā 21/108 biến mỗi ngày

🎓 Có nền tảng

Học tụng 21 Tara Praises, tìm khẩu truyền từ Thầy

🔬 Học thuật

Đọc The Origin of Tara Tantra của Taranatha

Tara Xanh — Lục Độ Mẫu