Từ khóa
#triet-hoc
20 bài viết liên quan đến chủ đề này.
Yogācāra — Duy Thức Học: Tâm Là Nền Tảng Của Mọi Hiện Tượng và Quan Hệ Với Kim Cương Thừa
Yogācāra (Duy Thức / Tâm Chỉ) là một trong hai nền triết học Đại Thừa quan trọng nhất, tuyên bố rằng mọi hiện tượng đều là sự hiển hiện của thức. Tìm hiểu tám loại thức, A-lại-da thức và liên hệ với Kim Cương Thừa.
MớiPhật Giáo Cho Người Hoài Nghi — Tôn Giáo Không Yêu Cầu Tin Mù
Bạn có thể hoài nghi về tôn giáo, không tin vào điều siêu nhiên, hay có câu hỏi chưa được giải đáp — và vẫn tìm thấy giá trị sâu sắc trong Phật Giáo. Đây là tôn giáo duy nhất mà người sáng lập nói: 'Đừng tin vì Ta nói — hãy tự kiểm chứng.' Bài viết này dành cho người hoài nghi, người tư duy phê phán, và người muốn tiếp cận Phật Giáo mà không phải 'bỏ não ở cửa.'
Nhị Đế: Hai Sự Thật và Nền Tảng Triết Học của Kim Cương Thừa
Nhị Đế (Satyadvaya – Hai Sự Thật) là học thuyết phân biệt giữa sự thật quy ước (saṃvṛti-satya) và sự thật tuyệt đối (paramārtha-satya). Hiểu đúng Nhị Đế là chìa khóa để không rơi vào hư vô chủ nghĩa khi học Không Tánh, và không rơi vào chấp thật khi sống trong thế giới hiện tượng.
Vajra – Kim Cương Chử: Biểu tượng bất hoại của tâm giác ngộ
Vajra (Kim Cương Chử) là pháp khí và biểu tượng quan trọng nhất trong toàn bộ Kim Cương Thừa. Cây chùy kim cương này – cứng như kim cương, sáng như sấm sét – biểu thị tâm giác ngộ bất hoại không thể bị phá vỡ bởi bất kỳ thế lực nào.
Trung Quán (Madhyamaka) — Con đường giữa không phải thỏa hiệp
Nāgārjuna và triết học Trung Quán là nền tảng lý luận của mọi truyền thừa Đại thừa và Kim Cương Thừa: không có gì tự tồn tại độc lập. Không phải hư vô chủ nghĩa, không phải thực tại luận — mà là cái thấy vượt qua cả hai.
Phật tánh — Hạt giống giác ngộ có sẵn trong mỗi người
Tathāgatagarbha — Như Lai Tạng — là nền tảng triết học của toàn bộ Kim Cương Thừa: mọi chúng sinh đều đã có sẵn bản chất Phật, không cần tạo ra nó mà chỉ cần nhận ra nó. Đây không phải 'linh hồn', không phải bản ngã — mà là bản chất trong sáng vô biên của tâm, trước và sau mọi khái niệm.
Dakini như biểu tượng tinh giác — Hiểu sâu
Dakini (Không Hành Nữ) không chỉ là các vị thiên nữ trong Mật thừa — ở mức sâu nhất, Dakini là biểu tượng của tinh giác (rigpa) bản lai, của trí tuệ trực tiếp vượt khái niệm.
Hevajra Tantra – Mật điển Hỉ Kim Cương và triết học nền tảng
Tìm hiểu về Hevajra Tantra, một trong những Mật điển Yoga Tối Thượng quan trọng nhất, nền tảng của hệ thống Lam Dré và đóng góp triết học cho Kim Cương Thừa.
Jonang — Truyền Thừa Bí Ẩn và Giáo Lý Shentong
Khám phá truyền thừa Jonang và triết học Shentong (Không Tha) — một trong những giáo lý sâu sắc và từng bị tranh cãi nhất trong lịch sử Phật giáo Tây Tạng.
Mipham Rinpoche – Học giả Ninh Mã vĩ đại và hệ thống triết học Tây Tạng
Mipham Rinpoche (1846–1912) là học giả lớn nhất của Ninh Mã trong thế kỷ XIX, người đã xây dựng hệ thống triết học chặt chẽ cho truyền thống Cổ Mật, thách thức và làm phong phú thêm tư tưởng Phật giáo Tây Tạng.
Ngũ Uẩn — Năm Yếu Tố Cấu Thành Kinh Nghiệm và Ảo Tưởng Về Bản Ngã
Ngũ Uẩn (Sanskrit: *Pañcaskandha* — Năm Uẩn; Pali: *Khandha*) là giáo lý phân tích của Đức Phật về cấu trúc của kinh nghiệm con người — bác bỏ quan niệm về một 'bản ngã' hay 'linh hồn' cố định bằng cách chỉ ra rằng những gì chúng ta gọi là 'tôi' chỉ là sự kết hợp tạm thời của năm yếu tố vô thường. Hiểu Ngũ Uẩn là hiểu nền tảng triết học của Vô Ngã (*Anātman*) — một trong những giáo lý đặc trưng nhất và cách mạng nhất của Phật giáo.
Prāsaṅgika Madhyamaka — Trung Quán Hệ Luận Và Chandrakīrti
Tổng quan về Prāsaṅgika Madhyamaka (Trung Quán Hệ Luận) — trường phái triết học Phật giáo cao nhất theo Tsongkhapa, được Chandrakīrti phát triển từ Long Thọ.
Rangtong (Rang sTong) — Quan Điểm Tự Trống Trong Trung Quán
Tổng quan về Rangtong (Tự Trống) — quan điểm Madhyamaka chủ đạo trong Phật giáo Tây Tạng: tất cả các pháp đều trống rỗng về tự tánh, không ngoại trừ.
Shentong (gZhan sTong) — Quan Điểm Trống Ngoài Trong Phật Giáo Tây Tạng
Tìm hiểu Shentong (Không Tha) — quan điểm triết học đặc trưng của Jonang: Phật tánh không trống rỗng về chính nó mà chỉ trống rỗng về những gì không phải là nó.
Svātantrika Madhyamaka — Trung Quán Tự Thể Lập Lượng
Tổng quan về Svātantrika Madhyamaka — trường phái triết học Phật giáo Tây Tạng, đặc biệt trong hệ thống Ninh Mã với Śāntarakṣita và sự kết hợp với Yogācāra.
Bodong Chogle Namgyal và Truyền Thừa Bodong — Dòng Triết Học Độc Lập Tây Tạng
Bodong Chogle Namgyal (1376–1451) là một trong những bậc thầy học thuật vĩ đại nhất lịch sử Tây Tạng — tác giả của bộ Toàn Tập 105 tập, người sáng lập truyền thừa Bodong Pan. Truyền thừa này hiện gần như biến mất, nhưng di sản triết học của Bodong Chogle Namgyal có ý nghĩa vô giá cho nghiên cứu Phật giáo Tây Tạng.
Dzogchen — Ba khía cạnh tinh giác: Bản chất, Tự nhiên, Năng lực
Ba khía cạnh của Rigpa trong Đại Viên Mãn — Bản chất trống không, Tự nhiên quang minh, Năng lực từ bi — là nền tảng triết học và thiền quán sâu nhất của Ninh Mã truyền thừa.
Pháp giới (Dharmadhātu) — Nền tảng của mọi hiện tượng
Pháp giới là không gian bao la của thực tại nơi mọi hiện tượng sinh khởi, tồn tại và tan biến — không thể nắm bắt, không thể phủ nhận.
Shentong và Rangtong — Cuộc tranh luận triết học vĩ đại của Phật giáo Tây Tạng
Shentong (Tánh Không Ngoài) và Rangtong (Tánh Không Trong) là hai quan điểm triết học lớn trong Phật giáo Tây Tạng — cuộc tranh luận về bản chất của Tánh Không đã định hình toàn bộ tư tưởng và thực hành của các truyền thừa trong nhiều thế kỷ.
Nhị Đế — Hai Chân Lý: Nền Tảng Triết Học của Chánh Kiến Phật Giáo
Tìm hiểu về Nhị Đế (Satyadvaya) — hai chân lý Tương Đối và Tuyệt Đối trong triết học Phật giáo: từ Trung Quán (Mādhyamaka) đến Kim Cương Thừa, và tại sao hiểu đúng Nhị Đế là nền tảng của mọi thực hành.