Từ khóa
#karmapa
29 bài viết liên quan đến chủ đề này.
Tulku — Hệ thống Tái Sinh và Truyền thừa Đạt-lai Lạt-ma trong Phật giáo Tây Tạng
*Tulku* (Tạng: *sprul sku* — 'hóa thân') là *hệ thống* công nhận một đứa trẻ là *tái sinh* của một Đạo sư đã viên tịch — đặc trưng quan trọng nhất của Phật giáo Tây Tạng. Bắt đầu thế kỷ XIII với Karmapa, hệ thống này tạo ra *truyền thừa Đạt-lai Lạt-ma* và hàng nghìn dòng tulku khác. Bài viết phân tích cơ sở triết học, quy trình nhận diện, lịch sử, các trường hợp đặc biệt, và tranh luận hiện đại.
MớiTruyền Thừa Ca Diếp – Dòng Sông Đại Ấn Và Truyền Thống Thiền Định
Ca Diếp (Kagyu – Khẩu Truyền) là một trong bốn truyền thừa lớn của Phật giáo Tây Tạng, nổi tiếng với giáo lý Đại Ấn (Mahāmudrā) và nối dài từ Tilopa, Naropa qua Marpa, Milarepa đến Gampopa. Khám phá nguồn gốc, các nhánh truyền thừa, giáo lý cốt lõi và con đường tu tập.
Karmapa — Dòng Tái Sinh Được Nhận Ra Đầu Tiên Trong Lịch Sử Phật Giáo
Karmapa (Tạng ngữ: *Karma pa* — Người Thực Hiện Hạnh Nghiệp Phật; *rGyal ba Karma pa* — Đức Phật Karmapa) là người đứng đầu truyền thừa Karma Ca Diếp (*Karma Kagyu*) — dòng tái sinh có tên được nhận ra chính thức đầu tiên trong lịch sử Phật giáo, bắt đầu từ Karmapa thứ nhất Düsum Khyenpa năm 1110. Hiện nay có hai ứng cử viên Karmapa thứ 17 — một tranh luận phức tạp phản chiếu những thách thức của việc duy trì truyền thừa trong thế giới hiện đại.
Karmapa — Dòng Tâm Linh Karma Ca Diếp và Hóa Thân Tái Sinh
Karmapa (Tạng ngữ: *Kar ma pa* — Người Thực Hành Karma hay Người Của Phật Hạnh; còn gọi là Gyalwa Karmapa — *rGyal ba Karma pa* — Đấng Chiến Thắng Hành Động Karma) là vị tái sinh (*tulku*) lâu đời nhất được công nhận chính thức trong lịch sử Phật giáo Tây Tạng — dòng tái sinh liên tục từ thế kỷ 12 đến nay, với Karmapa đương nhiệm là vị thứ 17. Đây là lãnh đạo tâm linh của dòng Karma Ca Diếp (*Karma Kagyu*) — nhánh lớn nhất của truyền thừa Ca Diếp.
Nguyện Đại Ấn của Rangjung Dorje: Kinh Văn Thiết Yếu Ca Diếp
Nguyện Đại Ấn (Mahamudra Aspiration Prayer) của Rangjung Dorje là bản văn thơ thiết yếu nhất của Đại Ấn Ca Diếp, được tụng niệm trong mọi truyền thừa Kim Cương Thừa.
Karma Kagyu — Karmapa và Lịch Sử Truyền Thừa
Tổng quan về Karma Kagyu — nhánh lớn nhất của Ca Diếp, lịch sử các đời Karmapa từ Düsum Khyenpa đến nay và vị trí trong Kim Cương Thừa thế giới.
Karmapa XVII Trinley Thaye Dorje — Tiểu Sử, Hoạt Động và Giáo Huấn
Tìm hiểu chi tiết về Karmapa XVII Trinley Thaye Dorje — tiểu sử, hành trình tu học, lập trường về thế tục hóa, hoạt động hoằng pháp quốc tế và vấn đề Hai Karmapa được trình bày trung lập, công bằng.
Thrangu Rinpoche — Giáo Huấn Mahamudra và Karma Kagyu
Tìm hiểu về Thrangu Rinpoche, bậc thầy Karma Kagyu lỗi lạc, giáo thọ của Karmapa XVII và tác giả nhiều tác phẩm kinh điển về Mahamudra.
Karmapa — Dòng Tái Sinh Và Lãnh Đạo Tinh Thần Ca Diếp
Karmapa (*Karma pa* — Người Thực Hiện Hoạt Động Phật*) là danh hiệu của dòng tái sinh lãnh đạo tinh thần cao nhất của truyền thừa Karma Ca Diếp (*Karma Kagyü*) — dòng tái sinh có tổ chức đầu tiên trong lịch sử Phật giáo Tây Tạng, bắt đầu từ thế kỷ 12. Đức Karmapa đầu tiên là Düsum Khyenpa, đệ tử trực tiếp của Gampopa, và đến nay đã có mười bảy vị Karmapa trong dòng tái sinh liên tục này.
Karmapa Đệ Ngũ Deshin Shekpa — Vị Karmapa của Hoàng Đế Yongle và sự hình thành Mũ Đen Vajra Mukut
Deshin Shekpa (1384–1415) là Đệ Ngũ Karmapa — vị Karmapa đã nhận được Mũ Đen Vajra Mukut từ Hoàng Đế Yongle nhà Minh, đã chủ trì các nghi lễ tâm linh lớn nhất tại Bắc Kinh năm 1407, và đã thiết lập mối quan hệ Karma Kagyu — nhà Minh có ảnh hưởng đến nhiều thế kỷ. Cuộc đời Ngài là một câu chuyện về quyền lực Mật Tông và sự cân bằng tinh tế giữa truyền thừa và quan hệ chính trị quốc tế.
Karmapa Đệ Thập Chöying Dorje (1604–1674) — Vị Karmapa nghệ sĩ và cuộc lưu vong giữ gìn Pháp mạch Karma Kagyu
Karmapa thứ Mười Chöying Dorje là một trong những nhân vật phi thường nhất trong chuỗi 17 Karmapa — không chỉ là vị Lama vĩ đại với chứng đắc Mahamudra sâu sắc, mà còn là họa sĩ, nhà điêu khắc, thi sĩ tài hoa, và đặc biệt là vị Karmapa duy nhất phải sống lưu vong khỏi Tibet trong hơn 30 năm vì xung đột chính trị-tôn giáo. Bài viết phân tích cuộc đời, di sản nghệ thuật và bài học truyền thừa cho hành giả hiện đại.
Karmapa Đệ Thập Nhất Yeshe Dorje — Vị Karmapa thọ mạng ngắn nhất và bài học vô thường giữa thời tao loạn của Tây Tạng
Trong chuỗi 17 Karmapa nối nhau qua tám thế kỷ, Karmapa XI Yeshe Dorje (1676–1702) là vị thọ mạng ngắn nhất, chỉ vỏn vẹn 26 năm. Nhưng cuộc đời ngắn ngủi của ngài lại ẩn chứa bài học sâu xa về vô thường, về sự bền vững của truyền thừa qua những vị thầy gián tiếp, và về tinh thần Rime sớm giữa thời đại đầy biến động chính trị của Tây Tạng cuối thế kỷ 17.
Karmapa Đệ Thập Nhị Jangchub Dorje — Vị Karmapa của thời an trú và bài học khiêm cung sau bão tố lịch sử Tibet
Sinh năm 1703 — chỉ một năm sau khi Karmapa XI Yeshe Dorje viên tịch — Jangchub Dorje (1703–1732) là vị Karmapa thọ mạng ngắn thứ hai trong chuỗi 17 Karmapa. Trong 29 năm cuộc đời, ngài chứng kiến Tibet bước vào thời kỳ tương đối yên bình sau hỗn loạn, và chọn con đường an trú khép kín thay vì truyền dạy rộng. Bài viết khám phá cuộc đời, di sản và bài học cho hành giả Việt từ vị Karmapa của sự im lặng.
Karmapa Đệ Thập Nhị Jangchub Dorje — Vị Karmapa du hành Ấn Độ và Nepal giữa thời Tibet đóng cửa
**Karmapa Đệ Thập Nhị Jangchub Dorje** (1703–1732) là *vị Karmapa duy nhất trong lịch sử đã rời Tibet du hành xuống Ấn Độ và Nepal* — một quyết định bất thường giữa thời đại Tibet đang đóng cửa với thế giới bên ngoài. Bài viết khám phá cuộc đời ngắn ngủi nhưng sâu sắc của ngài, quan hệ thầy trò với Shamarpa Đệ Bát, hành trình du hành chiêm bái các Phật tích, và bài học về *tinh thần hành hương và liên kết với truyền thống Ấn Độ gốc* cho hành giả Việt hôm nay.
Karmapa Đệ Thập Tứ Tegchok Dorje — Vị Karmapa của thời an tịnh trung thế kỷ 19 và người duy trì truyền thừa qua thay đổi xã hội
Sinh năm 1798 ở vùng đông Tibet, Tegchok Dorje (1798–1868) là vị Karmapa đảm nhận lãnh đạo Karma Kagyu trong gần 70 năm — *thọ mạng dài nhất trong các Karmapa thế kỷ 18-19*. Ngài chứng kiến sự khởi đầu của phong trào Rime do Jamgön Kongtrul và Jamyang Khyentse Wangpo dẫn đầu, và đóng góp quan trọng cho việc bảo tồn truyền thừa Karma Kagyu trước thời kỳ thay đổi lớn của Tibet.
Karmapa Đệ Thập Ngũ Khakhyab Dorje — Vị Karmapa của thời chuyển tiếp giữa thế kỷ 19 và 20 và đại sư Mật Tông tại gia
Sinh năm 1871 ở vùng đông Tibet, Khakhyab Dorje (1871–1922) là một vị Karmapa đặc biệt — *vị Karmapa đầu tiên có gia đình và con cái* trong số 17 Karmapa. Ngài là cha của Shamarpa XI Yeshe Nyingpo, Jamgön Kongtrul II Khyentse Özer, và một số Tulku quan trọng khác. Bài viết khám phá cuộc đời, di sản và bài học cho hành giả Việt từ vị Karmapa độc đáo này.
Karmapa Đệ Thập Lục Rangjung Rigpe Dorje — Vị mang Karma Kagyu đến phương Tây
Đức Karmapa Đệ Thập Lục Rangjung Rigpe Dorje (1924–1981) là vị Karmapa đã đưa Karma Kagyu ra khỏi Tibet sau 1959 và truyền bá rộng khắp phương Tây. Bài viết phân tích cuộc đời, công lao thiết lập Rumtek tại Sikkim, các chuyến đi quốc tế lịch sử, và bài học cho hành giả Việt về sự kiên nhẫn trong khủng hoảng và tinh thần truyền bá xuyên văn hóa.
Karmapa Đệ Lục Tongwa Donden — 'Người nhìn thấy ý nghĩa' và sự bảo tồn dòng Karma Kagyu trong thế kỷ 15
Karmapa thứ sáu Tongwa Donden (1416–1453) được mệnh danh là 'Người nhìn thấy ý nghĩa' — vị Karmapa với cái nhìn xuyên thấu bản chất hiện tượng và năng lực đặc biệt nhận ra ý nghĩa sâu xa của giáo pháp ngay từ thuở thiếu thời. Bài viết phân tích cuộc đời, các trước tác, vai trò bảo tồn truyền thừa, và những bài học thực tiễn cho hành giả Việt.
Karmapa VII Chödrak Gyatso — Đại học giả của thế kỷ 15 và bộ chú thích Mahāmudrā 'Đại hải Định Học'
Karmapa VII Chödrak Gyatso (1454–1506) là một trong những vị Karmapa có đóng góp học thuật lớn nhất trong toàn bộ chuỗi 17 Karmapa. Bài viết phân tích cuộc đời, các tác phẩm chủ chốt — đặc biệt là 'Đại hải Định Học' (Nges don rgya mtsho) chú thích Mahāmudrā, vai trò trong việc bảo tồn Karma Kagyu thế kỷ 15, và bài học cho hành giả Việt đương đại.
Khenpo Tsultrim Gyamtso Rinpoche — Đại sư Karma Kagyu, bậc thầy Trung Quán Madhyamaka và 'Lama nhảy múa của các bài đạo ca'
Khenpo Tsultrim Gyamtso Rinpoche (1934-2021) là một trong những đại sư Karma Kagyu quan trọng nhất thế kỷ 20-21 — bậc thầy của hai Karmapa, đào tạo hàng trăm Khenpo, hệ thống hóa Năm Cấp Triết Học Phật Giáo (Tenets), và đem các bài đạo ca (dohas) của Saraha-Milarepa-Marpa sống động trở lại qua các khóa tu hát-nhảy độc đáo trên khắp thế giới. Bài viết phân tích cuộc đời, phương pháp giảng dạy 'progressive stages of meditation on emptiness', và di sản đặc biệt cho hành giả phương Tây và Việt Nam.
Rolpe Dorje — Karmapa Đệ Tứ và mối nhân duyên với Đại sư Tsongkhapa
Rolpe Dorje (1340–1383) là Karmapa thứ tư, một trong những vị Karmapa quan trọng bậc nhất với vai trò *thầy của Đại sư Tsongkhapa* — vị tổ sáng lập trường phái Gelug. Bài viết phân tích cuộc đời, sự nghiệp truyền pháp khắp Tibet và Trung Hoa, mối quan hệ với triều Nguyên-Minh, và ảnh hưởng sâu sắc đến lịch sử Phật giáo Tibet.
Đức Tai Situ Rinpoche thứ 12 (Pema Donyo Nyinje) — Đại sư Kagyu đương đại, Sherabling và sứ mệnh bảo tồn truyền thừa Karma Kagyu trong thế kỷ 21
Đức Tai Situ Rinpoche thứ 12 — Pema Donyo Nyinje Wangpo (1954–) — là một trong bốn vị nhiếp chính của truyền thừa Karma Kagyu, vị thầy chính của Karmapa thứ 17 Ogyen Trinley Dorje, và sáng lập tu viện Sherabling tại Bir, Ấn Độ. Bài viết phân tích tiểu sử, hệ thống tulku 12 đời từ thế kỷ 15, vai trò trong truyền thừa Kagyu sau Karmapa thứ 16, các đóng góp văn hoá-nghệ thuật, lập trường rõ ràng về vấn đề Karmapa, và ý nghĩa cho hành giả Việt Nam.
Wangchuk Dorje — Karmapa Đệ Cửu và Ba Tác Phẩm Mahāmudrā kinh điển
Wangchuk Dorje (1556–1603) là Karmapa thứ chín, được tôn xưng là *vị soạn ra ba tác phẩm Mahāmudrā kinh điển nhất của Karma Kagyu* mà các hành giả khắp thế giới vẫn dùng làm sách giáo khoa cốt lõi cho đến ngày nay. Bài viết phân tích cuộc đời, ba tác phẩm Mahāmudrā (Đại Hải, Hồ Trong Sạch, Đốt Mê Mờ), các đệ tử lớn và ảnh hưởng đến truyền bá Karma Kagyu sang phương Tây thế kỷ 20.
Hệ thống Tulku — Truyền thừa hóa thân tái sinh trong Phật giáo Tây Tạng
Tulku (sprul-sku — ‘Hóa thân Thân’) là khái niệm cốt lõi của Phật giáo Vajrayana: một bậc đại Bồ tát, vì lòng đại bi, chủ động tái sinh trở lại nhân gian để tiếp tục công cuộc lợi sinh. Hệ thống Tulku được khởi xướng bởi Karmapa thứ nhất và phát triển thành định chế chính trị-tâm linh của Tibet. Bài viết phân tích nền tảng giáo lý, cơ chế nhận diện, các dòng Tulku tiêu biểu, các tranh cãi đương đại và bài học cho hành giả Việt về sự sùng kính đúng cách đối với truyền thống tái sinh.
Karma Pakshi — Karmapa Đệ Nhị: vị Lama đầu tiên truyền Mật Tông Tây Tạng đến triều đình Mông Cổ và bài học về uy quyền tâm linh
Karma Pakshi (1204-1283) — Karmapa thứ hai và là vị tulku thực sự đầu tiên trong lịch sử Phật giáo. Cuộc đời ngài là cuộc gặp gỡ giữa truyền thống Yogi Tây Tạng và đế chế Mông Cổ rộng lớn dưới Möngke Khan và Kublai Khan. Bài viết phân tích tiểu sử, các phép màu lịch sử, mối quan hệ với truyền thừa Karma Kagyu, và bài học cho hành giả đương đại về sự phục vụ Pháp giữa các thế lực chính trị lớn.
Karmapa Thứ Mười Sáu Rangjung Rigpe Dorje — Đại sư đem Karma Kagyu sang phương Tây và di sản hiện đại
Karmapa Đệ Thập Lục **Rangjung Rigpe Dorje** (1924-1981) là *vị đầu não của trường phái Karma Kagyu thế kỷ 20* — đại sư mở đường cho Phật giáo Tibet sang phương Tây sau biến cố 1959, sáng lập tu viện *Rumtek* ở Sikkim, người được tôn kính bởi cả bốn truyền thống Tibet và lưu lại *bằng chứng tukdam thiền sau viên tịch* nổi tiếng nhất thế kỷ. Bài viết phân tích cuộc đời, sự nhận diện tulku, vai trò trong cuộc lưu vong 1959, công trình truyền bá Mật Tông sang phương Tây, mối quan hệ với các đại sư cùng thời (Dudjom, Dilgo Khyentse, Kalu, Trungpa), tukdam viên tịch, và cuộc tranh chấp Karmapa 17 sau Ngài.
Tu viện Tsurphu — Trái tim của truyền thừa Karmapa và Karma Kagyu suốt 850 năm
Cách Lhasa khoảng 70 km về phía Tây Bắc, ở thung lũng Tölung, tọa lạc một tu viện đã chứng kiến 17 đời Karmapa: Tsurphu. Được Karmapa thứ nhất Düsum Khyenpa lập năm 1189, đây là tổ đình của Karma Kagyu — phái lớn nhất trong các tiểu phái Kagyu. Tsurphu đã sống qua hưng thịnh, suy tàn dưới Cách mạng Văn hóa, được trùng tu, và hôm nay vẫn là điểm hành hương quan trọng. Bài viết này khám phá lịch sử, kiến trúc, ý nghĩa và sự liên quan với truyền thừa Karmapa hiện đại.
Karmapa Đệ Nhất Düsum Khyenpa — Vị tulku đầu tiên trong lịch sử Phật giáo và sự khai sinh dòng Karma Kagyu
Düsum Khyenpa (1110–1193) là vị Karmapa đầu tiên — và là vị tulku có ý thức tái sinh đầu tiên trong lịch sử Phật giáo. Cuộc đời ngài đặt nền móng cho hệ thống tulku Tây Tạng và truyền thừa Karma Kagyu kéo dài chín thế kỷ đến Karmapa thứ XVII hôm nay.
Karmapa — 17 Đời Hoá Thân và Trái Tim của Karma Kagyu
Karmapa (Đại Bảo Pháp Vương) là dòng hoá thân Phật sống đầu tiên trong lịch sử Phật giáo Tạng, sáng lập từ Düsum Khyenpa thế kỷ 12. Bài viết tóm lược 17 đời Karmapa, mũ đen huyền diệu, vai trò trong Karma Kagyu, các đại tự viện Tsurphu và Rumtek, cùng những đóng góp đối với Phật giáo Tạng và thế giới hiện đại.