Từ khóa
#duyên khởi
14 bài viết liên quan đến chủ đề này.
Mūlamadhyamakakārikā (Trung Quán Luận) của Long Thọ — Kiệt tác triết học cốt yếu nhất của Phật giáo Đại thừa
*Mūlamadhyamakakārikā* (Sanskrit: 'Những Kệ Căn Bản về Trung Đạo' — Hán-Việt: *Trung Quán Luận*) của Long Thọ (Nāgārjuna, ~150-250 CN) là *tác phẩm triết học sáng lập* của trường phái Trung Quán Đại thừa. 27 chương với 449 kệ phá tan mọi khái niệm về 'tự tánh' (svabhāva) — đặt nền cho 1800 năm phát triển triết học Phật giáo Đại thừa và Mật thừa.
MớiDuyên Khởi (Pratītyasamutpāda): Mạng Lưới Tương Quan Của Mọi Hiện Hữu
Duyên Khởi (Pratītyasamutpāda – Tương Quan Huyền Khởi) là một trong những giáo lý căn bản nhất và sâu sắc nhất của Đức Phật: không có gì tự nó sinh khởi – mọi thứ đều xuất hiện trong mạng lưới điều kiện phụ thuộc. Hiểu Duyên Khởi là hiểu cơ chế của cả khổ đau lẫn giải thoát.
MớiThế Giới Quan Phật Giáo — Nhìn Thực Tại Theo Cách Khác
Thế giới quan là kính nhìn qua đó ta thấy mọi thứ — và kính khác nhau cho ta thấy thực tại khác nhau. Phật Giáo đề xuất một thế giới quan triệt để: thực tại là vô thường, tương thuộc, và không có 'tự ngã' cố định ở tâm điểm. Đây không phải là bi quan hay lạc quan — mà là thực tế luận (*realism*) đặc biệt, thay đổi mọi thứ từ cách ta trải nghiệm sáng thức dậy đến cách ta đối mặt với cái chết.
MớiTánh Không (Śūnyatā): Nền Tảng Trí Tuệ của Kim Cương Thừa
Tánh Không (Śūnyatā) không có nghĩa là không có gì tồn tại. Đây là tuệ giác thấy rõ mọi hiện tượng đều trống rỗng tự tánh độc lập, chỉ hiện hữu trong mạng lưới tương quan duyên khởi – và chính sự hiểu biết này là nền tảng của mọi thực hành Kim Cương Thừa.
MớiThiên Nhiên Và Tâm Linh Trong Phật Giáo — Khi Rừng Núi Là Đạo Tràng
Phật Giáo sinh ra ngoài thiên nhiên — Đức Phật giác ngộ dưới gốc cây Bồ Đề, giảng pháp đầu tiên trong vườn nai, nhập Niết Bàn giữa rừng cây. Không phải tình cờ. Thiên nhiên trong Phật Giáo không chỉ là nền cảnh đẹp mà là người thầy, là đạo tràng, và là gương phản chiếu những giáo lý sâu sắc nhất về vô thường, duyên khởi, và bản tánh tâm.
Phật Giáo và Biến Đổi Khí Hậu — Giáo Lý Duyên Khởi Nhìn Từ Môi Trường
Cuộc khủng hoảng khí hậu không chỉ là vấn đề khoa học hay chính trị — nó là hệ quả trực tiếp của lòng tham, vô minh, và ảo tưởng về sự tách biệt giữa con người và tự nhiên. Phật Giáo — với giáo lý Duyên Khởi, Vô Ngã, và Trung Đạo — có những đóng góp sâu sắc cho cả phân tích nguyên nhân lẫn con đường chuyển hóa trong thời đại khí hậu.
Phật Giáo và Môi Trường — Giáo Lý Cổ Xưa Cho Khủng Hoảng Hiện Đại
Biến đổi khí hậu, tuyệt chủng hàng loạt, ô nhiễm — những khủng hoảng môi trường của thế kỷ 21 có vẻ xa lạ với giáo lý Phật Giáo cổ xưa. Nhưng thực ra, Phật Giáo — đặc biệt qua giáo lý Duyên Khởi, Tứ Vô Lượng Tâm, và Chánh Mạng — cung cấp một trong những nền tảng triết học vững chắc nhất để hiểu và đối phó với cuộc khủng hoảng sinh thái.
Thập Nhị Nhân Duyên — Mười Hai Mắt Xích Của Vòng Luân Hồi
Thập Nhị Nhân Duyên (*Paṭicca-samuppāda* — Duyên Khởi 12 Nhân) là một trong những giáo lý phức tạp và quan trọng nhất của Phật Giáo — mô tả chính xác vòng xích nhân quả tạo ra luân hồi và khổ đau. Hiểu được 12 mắt xích này không chỉ là học thuật mà là nhìn thấy rõ cơ chế tâm lý của chính mình và tìm ra điểm để phá vỡ vòng xích đó.
Trung Quán (Madhyamaka) — Con đường giữa không phải thỏa hiệp
Nāgārjuna và triết học Trung Quán là nền tảng lý luận của mọi truyền thừa Đại thừa và Kim Cương Thừa: không có gì tự tồn tại độc lập. Không phải hư vô chủ nghĩa, không phải thực tại luận — mà là cái thấy vượt qua cả hai.
Duyên Khởi — Pratītyasamutpāda và Nền Tảng Triết Học Phật Giáo
Duyên Khởi (Sanskrit: *Pratītyasamutpāda* — Duyên Khởi, Tương Thuộc Sinh Khởi; Pāli: *Paṭicca-samuppāda*) là một trong những giáo lý trung tâm và sâu sắc nhất của Phật giáo — nguyên lý mọi hiện tượng đều sinh khởi phụ thuộc vào nhau, không có thực thể độc lập hay bất biến. Hiểu Duyên Khởi là hiểu nền tảng của toàn bộ con đường Phật giáo — từ giáo lý Vô Ngã đến Tánh Không của Đại Thừa đến trí tuệ bất nhị của Kim Cương Thừa.
Nút Vô Tận – Bát Cát Tường và ý nghĩa Kim Cương Thừa
Khám phá ý nghĩa biểu tượng của Nút Vô Tận (Endless Knot), một trong Bát Cát Tường, và cách nó phản ánh giáo nghĩa về duyên khởi và từ bi trong Kim Cương Thừa.
Mười Hai Nhân Duyên — Vòng Tròn Khổ Đau và Cách Phá Vỡ
Khám phá 12 mắt xích Duyên Khởi — từ Vô minh đến Lão Tử — và cách Kim Cương Thừa chuyển hoá từng mắt xích để phá vỡ vòng luân hồi.
Tendrel — Duyên khởi điềm lành: nghệ thuật nhận biết tín hiệu của vũ trụ trong Mật Tông Tây Tạng
Tendrel (rten 'brel) — duyên khởi điềm lành — là một trong những khái niệm độc đáo và sâu xa nhất của Phật giáo Tibet. Khác với mê tín 'điềm báo', Tendrel là sự nhìn nhận tinh tế về cách các duyên kết nối nhau trong dòng nhân quả, và làm sao một hành giả tỉnh thức có thể đọc được các tín hiệu này để hành động thuận theo Pháp. Bài viết phân tích nguồn gốc kinh điển, ba cấp độ Tendrel, ứng dụng trong đời sống, và cảnh báo về các sai lầm phổ biến.
Mười hai nhân duyên (Pratītyasamutpāda) — bánh xe sinh tử và cách hành giả Kim Cương Thừa thoát ra
Mười hai nhân duyên không phải lý thuyết để học thuộc, mà là sơ đồ vận hành của khổ đau. Hiểu được mười hai mắt xích này là hiểu được cách bạn đang tự buộc mình vào luân hồi mỗi ngày — và đâu là chỗ có thể cắt.