Từ khóa
#atisha
17 bài viết liên quan đến chủ đề này.
Lamrim Chenmo của Tsongkhapa — Giải thích đại lộ trình Bồ-đề của truyền thừa Cách Lỗ
*Lamrim Chenmo* (Tạng: *lam rim chen mo* — 'Đại Lộ Trình Bồ-đề') của Tsongkhapa (1357–1419) là *kiệt tác lộ trình tu tập* hoàn chỉnh nhất trong văn học Phật giáo Tạng. Tác phẩm 1000+ trang trình bày toàn bộ con đường từ nhập môn đến giác ngộ qua *ba phạm vi đệ tử* — và đặt nền tảng triết học cho truyền thừa Cách Lỗ. Đây là tác phẩm gối đầu giường cho mọi hành giả Gelug và là cẩm nang chuẩn cho lộ trình Bồ-đề trong tất cả các truyền thừa.
MớiPaṇḍita — Các Đại Học Giả Ấn Độ và Sự Cộng Tác Vĩ Đại với Lotsawa
Paṇḍita (Ban-đà — Đại học giả) là những nhà bác học Ấn Độ uyên thâm đã cùng các Lotsawa Tây Tạng tạo nên một trong những dự án dịch thuật vĩ đại nhất lịch sử nhân loại. Không có cặp đôi Paṇḍita–Lotsawa, kho tàng Kim Cương Thừa sẽ mãi là tiếng Sanskrit bí ẩn. Bài viết giới thiệu các Paṇḍita quan trọng nhất — từ Śāntarakṣita đến Atisha — và ý nghĩa của di sản học thuật Ấn–Tạng.
MớiVikramaśīla — Tu Viện Mật Tông Cuối Cùng và Di Sản Còn Mãi
Vikramaśīla là tu viện Phật giáo Mật tông vĩ đại nhất Ấn Độ sau Nalanda, nơi đào tạo những học giả-hành giả đã truyền Kim Cương Thừa vào Tây Tạng. Khám phá lịch sử, vai trò của Atisha và di sản còn lưu tới ngày nay.
MớiĐại Học Nalanda: Trung Tâm Phật Giáo Vĩ Đại Nhất Lịch Sử
Trong hơn bảy thế kỷ, Đại học Nalanda là trái tim của nền học thuật Phật giáo và là cội nguồn trực tiếp của Phật giáo Tây Tạng. Hiểu Nalanda là hiểu từ đâu những giáo lý Kim Cương Thừa được truyền đến mái nhà thế giới.
Atisha và Kadampa — Người Phục Hưng Phật Giáo Tây Tạng và Nguồn Gốc Lam Rim
Atisha (Tạng ngữ: *Jo bo rje* — Đức Chủ, 982–1054) là học giả và thiền sư Ấn Độ đến Tây Tạng năm 1042 theo lời mời của vương triều Ngari — và chuyến đi đó đã thay đổi mãi mãi lịch sử Phật giáo Tây Tạng. Truyền thừa Kadampa (*bKa' gdams pa* — Người Nắm Giữ Lời Phật Dạy) do học trò Dromtönpa của ông sáng lập là tiền thân trực tiếp của Cách Lỗ và nền tảng của toàn bộ hệ thống Lam Rim.
Atisha và Truyền Thừa Kadam — Người Mang Lamrim Đến Tây Tạng
Atisha Dīpaṃkara Śrījñāna (Sanskrit: *Atīśa Dīpaṃkara Śrījñāna* — Ánh Sáng Khai Sáng Vinh Quang Trí Tuệ; Tạng ngữ: *Jo bo rje* — Ngài Quý Tộc, 982–1054) là đại học giả và Đạo Sư Ấn Độ đến Tây Tạng vào thế kỷ 11, mang đến một cuộc Phục Hưng Phật giáo sau giai đoạn bị đàn áp. Atisha là người hệ thống hóa con đường Phật giáo thành Lamrim — Các Giai Đoạn Con Đường — nền tảng của truyền thừa Kadam và sau này là Cách Lỗ.
Atisha Dīpaṃkara — Cuộc đời và truyền pháp vào Tây Tạng
Atisha Dīpaṃkara (982-1054) là vị học giả-thực hành giả Ấn Độ đã đến Tây Tạng năm 1042 và bắt đầu Phong trào Truyền bá lần hai — đặt nền móng cho hệ thống Lamrim và cải cách giáo pháp.
Đèn Soi Đường Giác Ngộ (Bodhipathapradīpa) của Atisha
Changchub Lamdron — Đèn Soi Đường Giác Ngộ của Atisha — là tác phẩm ngắn nhưng cách mạng đặt nền móng cho toàn bộ truyền thống Lam-rim của Phật giáo Tây Tạng.
Atisha Dipamkara — Tổ Sư Kadampa và Người Phục Hưng Phật Giáo Tây Tạng
Atisha Dipamkara Śrījñāna (*Dīpaṃkara Śrī jñāna*; 982–1054) là Đại Sư Ấn Độ đã đến Tây Tạng theo lời mời của Vua Jangchub Ö và phục hưng Phật giáo sau giai đoạn suy tàn. Tác phẩm nhỏ *Bodhipathapradīpa* — Ngọn Đèn Soi Đường Giác Ngộ — của ông là nền tảng của toàn bộ hệ thống Lam Rim và ảnh hưởng sâu sắc đến mọi truyền thừa Tây Tạng.
Bánh xe Gươm sắc của Dharmarakshita — bộ luận Lojong cốt lõi về nghiệp và sự tịnh hóa qua nghịch cảnh
Bánh xe Gươm sắc (Tib. Tsöncha Khorlo, Skt. Yamāntakacakra) của Đại sư Dharmarakshita (thế kỷ 10) là một trong những tác phẩm Lojong (luyện tâm) quan trọng nhất của Phật giáo Tây Tạng — chỉ rõ cách nhận biết quy luật nghiệp báo qua từng nghịch cảnh và biến mỗi đau khổ thành cơ hội tu tập. Bài viết phân tích cấu trúc 116 câu kệ, các bài học cốt lõi, sự tích hợp với Bồ-đề-tâm và Tonglen, và ứng dụng cho hành giả Việt đương đại đối mặt với áp lực hiện đại.
Bảy điểm Rèn luyện tâm của Atisha — Tổng quan
Bảy điểm Rèn luyện tâm của Chekawa Yeshe Dorje là hệ thống thực hành Lojong đầy đủ nhất, dựa trên giáo lý của Atisha. Khám phá toàn bộ hành trình chuyển hóa tâm thức.
Gampopa — Người Tổng Hợp Giáo Lý và Nền Tảng Ca Diếp Có Tổ Chức
Gampopa (*sGam po pa*; 1079–1153) — còn gọi là Đức Takpo Lhajé (*Dwags po lha rje*) — là đệ tử thân cận nhất của Milarepa và là người biến truyền thừa Ca Diếp từ một dòng hành giả cô đơn thành một truyền thừa có tu viện và tổ chức. Gampopa khéo léo tổng hợp hai luồng giáo lý lớn nhất của thời ông: nền tảng Kadampa từ Atisha và giáo lý Đại Ấn từ Milarepa — tạo ra hệ thống Ca Diếp hoàn chỉnh còn tồn tại đến ngày nay.
Lam Rim — Các Giai Đoạn Của Con Đường Giác Ngộ
Lam Rim (*lam rim* — Giai Đoạn Con Đường) là hệ thống trình bày toàn bộ con đường Phật giáo từ nhập môn đến giác ngộ theo thứ tự logic — được Atiśa mang từ Ấn Độ và Tsongkhapa hoàn thiện thành tác phẩm để đời *Lam Rim Chenmo*. Đây là bản đồ toàn diện nhất của đạo Phật.
Bảy Nhân Quả Phát Bồ Đề Tâm (Atisha-Lamrim) — Lộ trình bảy bước cổ điển từ 'mọi chúng sinh đã từng là mẹ' đến tâm Bồ Đề viên mãn
Bảy Nhân Quả Phát Bồ Đề Tâm (Tibet: rgyu 'bras man ngag bdun) là *phương pháp phát Bồ Đề Tâm cổ điển nhất của Đại Thừa và Mật Thừa*, được Atisha mang từ Ấn Độ về Tibet thế kỷ 11 và truyền tới Lamrim của Tsongkhapa. Khác với Tonglen (cho-nhận) là pháp tu trực tiếp đối diện cảm xúc, Bảy Nhân Quả là *phương pháp suy luận theo bước* — *đi từ niềm tin chúng sinh đã từng là mẹ ta, đến nhớ ơn, đến đáp ơn, đến lòng từ, đến lòng bi, đến tâm thương vô lượng, và cuối cùng đến tâm Bồ Đề viên mãn*. Bài viết phân tích chi tiết bảy bước, lộ trình thiền định cụ thể, và áp dụng cho hành giả Việt — đặc biệt người đối diện cha mẹ già, gia đình rối rắm, hoặc ám ảnh chia rẽ xã hội.
Tu viện Reting — Cái nôi truyền thừa Kadampa và di sản của Dromtönpa
Tu viện Reting (Rwa-sgreng) được Dromtönpa sáng lập năm 1057 sau khi sư phụ Atisha viên tịch, trở thành trú xứ gốc của truyền thừa Kadampa — dòng sữa giáo lý đã nuôi dưỡng toàn bộ Phật giáo Tây Tạng giai đoạn Hậu Hoằng Pháp. Bài viết phân tích bối cảnh sáng lập, vai trò Reting trong việc gìn giữ Lamrim, các Geshe Kadampa lừng danh, sự chuyển hóa thành tu viện Gelug, và cuộc đời đầy bi kịch của Reting Rinpoche thứ năm — nhiếp chính Tibet đầu thế kỷ 20.
21 Tara — Hai Mươi Mốt Hoá Thân của Bồ Tát Cứu Khổ
21 Tara là 21 hoá thân của Bồ Tát Tara (Đa-ra), mỗi vị mang sắc thân, mantra và năng lực riêng để cứu chúng sinh khỏi 21 loại khổ nạn. Bài viết phân tích nguồn gốc, ý nghĩa từng hoá thân, bài Tán Tụng 21 Tara của Atisha, lễ Drolchok và pháp tu hằng ngày dành cho người Phật tử Việt Nam.
Atisha Dipankara — Đại Sư Phục Hưng Phật Pháp Tây Tạng
Atisha Dipankara Śrījñāna (982–1054) là vị đại sư Ấn Độ đã đem Phật giáo đến Tây Tạng lần thứ hai sau giai đoạn đàn áp. Tác phẩm 'Bồ-đề Đạo Đăng' của Ngài đặt nền cho hệ thống Lamrim — hệ thống tu học cấu trúc nhất của Phật giáo Tạng. Tiểu sử, đệ tử Dromtönpa và dòng Kadampa, Lojong và ảnh hưởng đến mọi truyền thừa hiện nay.