1. Tóm tắt nhanh
Ba Truc Nhân Ba Thiết (Patrul Rinpoche, 1808–1887) là một trong những Đạo sư Ninh Mã được yêu mến nhất thế kỷ 19. Được công nhận là tulku của Palge Samten Phuntsok, ngài lại nổi tiếng vì từ chối các đặc quyền tulku — sống đời ẩn cư du hành, mang theo chỉ một tay nải nhỏ, ngủ trong các hang đá, giảng pháp cho cả người chăn bò.
Tác phẩm "Kunzang Lama'i Shelung" (Lời Vàng Của Thầy Tôi) — tổng hợp các giáo huấn về Ngöndro Longchen Nyingthig của Thầy ngài Jigme Gyalwa'i Nyugu — là một trong những văn bản nhập môn Mật thừa được đọc nhiều nhất, đã có bản dịch tiếng Việt từ thập niên 2000.
2. Tiểu sử & hành trạng
Sinh và công nhận tulku (1808–1820)
Sinh năm 1808 tại Dzachuka, vùng Khám đông Tây Tạng. Được công nhận là tulku của Palge Samten Phuntsok. Tuy nhiên, ngay từ nhỏ Patrul đã thể hiện thiên hướng ẩn cư hơn là điều hành tu viện.
Học pháp với Jigme Gyalwa'i Nyugu (1820s–1830s)
Học pháp chính với Jigme Gyalwa'i Nyugu (1765–1843) — đệ tử của Tích Mê Lâm Ba (Jigme Lingpa). Nhận đầy đủ truyền thừa Longchen Nyingthig.
Hành giả ẩn cư du hành (1840s–1880s)
Phần lớn cuộc đời sau đó, Patrul sống không có chỗ ở cố định — đi khắp Khám và Amdo, ngủ trong hang đá hoặc ngoài trời, mang theo chỉ một bộ y. Giảng pháp cho mọi tầng lớp — từ tăng sĩ học giả đến người chăn bò. Đặc biệt nổi tiếng vì giảng Bodhicaryāvatāra của Tịch Thiên — ngài tụng và bình toàn bộ trên đường đi.
Phong trào Lị Mê (1860s–1880s)
Patrul là một trong các nhân vật trung tâm của phong trào Lị Mê (Rimé, phi bộ phái) — cùng với Khâm Triết Tha-pa Vô Hữu (Khyentse Wangpo), Công Châu Lâu Triết (Kongtrul Lodrö Thaye), và Chogyur Lingpa. Phong trào nhằm bảo tồn các truyền thống tránh bị mất khi Cách Lỗ thống trị.
Viên tịch (1887)
Viên tịch năm 1887 tại Dzogchen, Khám, ở tuổi 79.
3. Đệ tử chính
- Onpo Tenga — Đệ tử trực tiếp về Bodhicaryāvatāra
- Nyoshul Lungtok — Đệ tử Dzogchen chính
- Adzom Drukpa — Đệ tử Dzogchen quan trọng
- Mễ Phương Nhân Ba Thiết (Mipham Rinpoche, 1846–1912) — Đệ tử trẻ, sau trở thành đại học giả Lị Mê
4. Pháp môn truyền lại
- Ngöndro Longchen Nyingthig — Tiền hành 5 phần, được Patrul giải thích chi tiết trong "Lời Vàng"
- Trekchö Dzogchen — Pháp tu Đại Viên Mãn 🔴
- Bodhicaryāvatāra — Bình chú và giảng dạy chi tiết
5. Tác phẩm chính
- Kunzang Lama'i Shelung (ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་, "Lời Vàng Của Thầy Tôi") — Hướng dẫn Ngöndro toàn diện, đã có nhiều bản dịch tiếng Việt
- Sound of Two Hands Clapping — Bình chú Bodhicaryāvatāra
- The Excellent Path of Liberation — Hướng dẫn thực hành nhập môn
- Cùng nhiều bài luận và đạo ca ngắn
6. Tôn kính tại Việt Nam
"Lời Vàng Của Thầy Tôi" là một trong các tác phẩm Phật giáo Tạng được đọc và giảng dạy nhiều nhất tại Việt Nam — qua các cộng đồng Ninh Mã (Liên Hoa Quang) và các nhóm học pháp đa truyền thừa. Bản dịch tiếng Việt đã có nhiều phiên bản. Đây là sách giới thiệu Ngöndro phổ biến nhất.
7. Các trang liên quan
- → Ninh Mã (Nyingma) — truyền thừa
- → Long Thanh — đại tổ Dzogchen mà Longchen Nyingthig kế thừa
- → Lị Mai (Rimé) — phong trào mà Patrul tham gia
- → Quay lại danh sách Đạo sư