Bồ-đề Đạo Tràng · Bodh Gaya · Mahābodhi
Chung cho mọi truyền thừaBang Bihar, đông bắc Ấn Độ
Khởi dựng: ~528 TCN (Đức Phật thành đạo)
Bồ-đề Đạo Tràng (Bodh Gaya) là thánh tích quan trọng nhất của toàn thể Phật giáo — nơi Thái tử Tất-đạt-đa ngồi thiền dưới cội Bồ-đề và thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Nếu chỉ đến được một nơi trong đời, hành giả Phật giáo thường chọn nơi này.
Trung tâm là Đại Tháp Mahābodhi cao 50m (kiến trúc hiện tại từ thế kỷ 5–6 CN, Di sản Thế giới UNESCO), bên cạnh là cây Bồ-đề được chiết truyền từ chính cây xưa, và Kim Cương Toà (Vajrāsana) đánh dấu chỗ Đức Phật ngồi. Quanh tháp, hành giả từ mọi truyền thống — Theravāda, Đại Thừa, Kim Cương Thừa — cùng lễ lạy, thiền định và trì chú suốt ngày đêm.
Với Kim Cương Thừa, Bồ-đề Đạo Tràng còn là nơi diễn ra Đại lễ Mönlam Chenmo (Đại Nguyện Pháp Hội) mỗi đầu năm âm Tạng — quy tụ hàng chục nghìn tăng sĩ và hành giả về tụng kinh, là một trong những sự kiện tâm linh hùng vĩ nhất hành tinh.
Điểm đặc biệt: Mỗi truyền thừa có tu viện riêng quanh Bodh Gaya (Tạng, Bhutan, Nhật, Thái, Miến...). Khu vực này là “Liên Hợp Quốc của Phật giáo” — một nơi lý tưởng để cảm nhận tinh thần Rime.