Kurukulla — Tara Đỏ và Bổn Tôn Quyến Rũ trong Mật Tông Tây Tạng

Trong vô vàn các bổn tôn nữ của Mật Tông Tây Tạng, Kurukulla (Rigjedma trong tiếng Tạng, Tác Minh Phật Mẫu trong Hán-Việt, hoặc đơn giản Tara Đỏ) chiếm một vị trí đặc biệt — vị nữ Phật cầm cung tên làm từ hoa sen, toàn thân đỏ rực, dáng nhảy múa — biểu tượng quyền năng thu hút và quyến rũ chúng sinh về với Pháp.

Tuy nhiên, Kurukulla cũng là một trong các bổn tôn dễ bị hiểu lầm và lạm dụng nhất. Trong các năm gần đây, một số nhóm Phật tử Việt đã quảng cáo Kurukulla như “pháp cầu duyên”, “pháp quyến rũ tình yêu”, “pháp khiến người yêu quay lại” — hoàn toàn lệch lạc khỏi ý nghĩa truyền thống.

Bài viết phân tích nguồn gốc, hình tướng, ý nghĩa biểu tượng, các sadhana truyền thống, và cảnh báo nghiêm khắc về lạm dụng — đặc biệt cho hành giả Việt mới tiếp xúc Mật Tông.

Mục lục

• I. Nguồn gốc: Từ tantra Hevajra-Cakrasamvara
• II. Hình tướng: Nữ thần đỏ rực với cung tên hoa sen
• III. Ý nghĩa biểu tượng
• IV. Mantra cốt lõi
• V. Các sadhana truyền thống
• VI. Vai trò trong Bốn Karma Hành Động
• VII. Cảnh báo nghiêm khắc về lạm dụng
• VIII. Đối chiếu với Tara Lục đã có
• IX. Năm sai lầm phổ biến cần tránh
• X. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

I. Nguồn gốc: Từ tantra Hevajra-Cakrasamvara

Kurukulla là một trong các bổn tôn cổ nhất của Mật Tông Ấn Độ-Tibet. Tên ngài Kurukulle (tiếng Phạn) có thể có nguồn gốc từ ngôn ngữ tiền-Sanskrit, có thể liên quan đến văn hóa thổ dân Bengal (vùng Đông Bắc Ấn Độ) trước khi được Phật giáo hóa.

Bổn tôn được nhắc đến chính thức trong các tantra Anuttarayoga:

• Hevajra Tantra — chương về các Bổn tôn yidam liên quan
• Cakrasamvara Tantra — Kurukulla xuất hiện trong các mạn-đà-la phái sinh
• Tara Tantra — Kurukulla được xem là một dạng phẫn nộ-đỏ của Tara

Trong truyền thống Sakya, Kurukulla được xem là bổn tôn cốt lõi của truyền thừa Khön — gia tộc tổ sư Sakya. Khön Lochen Rinchen Zangpo (thế kỷ 11) đã dịch các tantra Kurukulla từ tiếng Phạn và truyền lại cho dòng Sakya. Đến nay, Sakya Pandita và các đại sư Sakya đều có sadhana Kurukulla riêng.

Trong truyền thống Karma Kagyu, Karmapa các đời cũng truyền các quán đảnh Kurukulla — đặc biệt qua terma của Chokgyur Lingpa và các terma Nyingma được Karma Kagyu nhận.

II. Hình tướng: Nữ thần đỏ rực với cung tên hoa sen

Kurukulla thường được miêu tả như sau trong các thangka và sadhana truyền thống:

• Toàn thân màu đỏ rực — màu của karma kính ái (vashikarana — thu hút)
• Một mặt, bốn tay — biểu tượng của bốn hoạt động Phật
• Tay phải trên cầm cung làm từ hoa sen utpala đỏ — vũ khí mềm, không gây thương tích
• Tay phải dưới cầm tên làm từ hoa sen — bắn vào tâm chúng sinh để thu hút về Pháp
• Tay trái trên cầm móc câu hoa sen — kéo chúng sinh về Pháp
• Tay trái dưới cầm sợi dây hoa sen — buộc chúng sinh trong từ bi
• Dáng nhảy múa năng động — không tĩnh tọa, mà động lực vận động
• Đứng trên xác chúng sinh ngạo mạn — biểu tượng đè bẹp ngã chấp
• Đeo tràng hoa năm mươi đầu lâu khô — vô thường-tịnh hóa
• Mặc váy da hổ và trang sức xương — biểu tượng thân vi tế
• Tóc đỏ rực dựng đứng — năng lượng Tummo (lửa nội)
• Ba mắt mở rộng — thấy ba thời quá khứ-hiện tại-vị lai
• Mỉm cười nhẹ nhưng có nét phẫn nộ — song hành từ bi và quyền năng

Lưu ý quan trọng: Một số bản miêu tả khác có Kurukulla với 8 tay hoặc 16 tay — tùy truyền thống cụ thể. Nhưng dạng 4 tay là phổ biến nhất.

III. Ý nghĩa biểu tượng

Mỗi yếu tố trong hình tướng Kurukulla có ý nghĩa biểu tượng sâu:

Màu đỏ — kính ái (vashikarana)

Trong Bốn Karma Hành Động Mật Tông (xem bài “Bốn Karma” trên trang), karma kính ái được tượng trưng bằng màu đỏ:

• Tức tai (shantika) — màu trắng — Đức Vairocana
• Tăng ích (paushtika) — màu vàng — Đức Ratnasambhava
• Kính ái (vashikarana) — màu đỏ — Đức Amitabha và các bổn tôn đỏ như Kurukulla
• Hàng phục (abhicharika) — màu đen — Đức Amoghasiddhi

Kính ái không phải “tình ái thông thường”. Vashikarana trong tiếng Phạn nghĩa đen là “khiến người ta đến với mình” — thu hút, quyến rũ, kéo về. Trong Mật Tông, kính ái có nghĩa thu hút chúng sinh về với Pháp, về với Bồ-đề tâm, về với giải thoát — không phải về với cá nhân hành giả.

Cung tên hoa sen — vũ khí từ bi

Cung và tên thường là vũ khí giết người. Tuy nhiên, cung tên của Kurukulla được làm từ hoa sen — vũ khí từ bi không gây thương tích. Tên không bắn để giết, mà bắn vào tâm chúng sinh để khiến họ “tỉnh ngộ về Pháp”.

Đây là biểu tượng cốt lõi: quyền năng thu hút trong Mật Tông không bao giờ là quyền năng bạo lực hoặc thao túng — mà là quyền năng từ bi đánh thức tâm thức chúng sinh.

Móc câu — kéo về

Móc câu (ankusha) là biểu tượng kéo chúng sinh về. Trong các sadhana mạn-đà-la, móc câu được dùng để mời các bổn tôn-ác quỷ-chúng sinh đến sự kiện. Của Kurukulla, móc câu mềm bằng hoa sen — kéo về một cách dịu dàng, không cưỡng ép.

Sợi dây — buộc trong từ bi

Sợi dây (pasha) là biểu tượng buộc giữ. Của Kurukulla, sợi dây bằng hoa sen — buộc chúng sinh không phải trong tù ngục, mà trong từ bi và bảo vệ.

Dáng nhảy múa — động lực

Khác với các Bổn tôn nữ tĩnh tọa (như Tara Lục thường tọa), Kurukulla nhảy múa — biểu tượng năng lượng tích cực thu hút chúng sinh. Quyền năng kính ái không phải tĩnh tọa chờ đợi, mà chủ động đi tìm và đánh thức chúng sinh.

IV. Mantra cốt lõi

Mantra chính của Kurukulla là:

Oṃ Kurukulle Hrīḥ Svāhā

Phân tích từng âm:

• Oṃ — âm mở mantra, kết nối với Tam Bảo
• Kurukulle — tên gọi của bổn tôn (vocative case — “Hỡi Kurukulla”)
• Hrīḥ — bija mantra của Kurukulla — đồng thời là bija của Đức Amitabha và Quan Âm. Hạt giống âm thanh chứa toàn bộ năng lượng Bổn tôn
• Svāhā — âm đóng mantra, “thành tựu”

Cách trì mantra: trì 100 lần, 108 lần, 1.000 lần — với tâm Bồ-đề (mong muốn thu hút chúng sinh về Pháp, không phải lợi ích cá nhân).

Trước khi trì mantra cao cấp, cần thọ quán đảnh từ một Lama có truyền thừa. Trì mantra OM KURUKULLE HRIH SVAHA mà không có quán đảnh là ít hiệu quả — không phá samaya nhưng cũng không tạo công đức cao như khi có quán đảnh.

V. Các sadhana truyền thống

Có nhiều sadhana Kurukulla trong các truyền thừa Tibet:

Sakya — Sadhana Kurukulla cốt lõi của Khön

Sakya là truyền thống có sadhana Kurukulla phong phú nhất. Sakya Pandita Künga Gyaltsen (1182–1251) đã biên soạn nhiều sadhana Kurukulla — gồm cả các pháp ngắn cho thực hành hằng ngày và các pháp dài cho các sự kiện lớn.

Đến nay, Khön Sakya Trichen 41 (đệ tử trực tiếp của ngài) vẫn truyền các quán đảnh Kurukulla cho các đệ tử Sakya.

Karma Kagyu — Sadhana Kurukulla qua các terma

Karma Kagyu nhận các sadhana Kurukulla qua các terma Nyingma, đặc biệt từ Chokgyur Lingpa (1829–1870) và Jamyang Khyentse Wangpo (1820–1892).

Drikung Kagyu — Kurukulla trong các thực hành đầu thai

Drikung Kagyu nổi tiếng vì các pháp đầu thai (pho-ba) và Kurukulla được xem là Bổn tôn quan trọng cho việc thu hút chúng sinh về cõi Phật.

Nyingma — Kurukulla trong terma

Trong các terma Nyingma, Kurukulla xuất hiện như một dạng dakini đỏ — đặc biệt trong các terma của Padmasambhava và các Tertön như Jigme Lingpa.

VI. Vai trò trong Bốn Karma Hành Động

Như đã đề cập, Kurukulla là Bổn tôn chủ đạo của karma kính ái — thu hút chúng sinh về Pháp.

Trong nghi lễ Mật Tông, karma kính ái được thực hiện trong các tình huống:

• Thu hút chúng sinh có duyên đến với Pháp
• Hòa giải các xung đột trong cộng đồng tu sĩ
• Khắc phục sự xa lánh, nghi ngờ, kháng cự với Pháp trong tâm chúng sinh chưa có duyên
• Thu hút các điều kiện thuận lợi cho công việc Pháp (trung tâm Phật giáo, các đại thí chủ ủng hộ Pháp, sự công nhận từ chính quyền)

Lưu ý quan trọng: Karma kính ái KHÔNG được dùng cho mục đích cá nhân:

• Không được dùng để “khiến người yêu quay lại”
• Không được dùng để “thu hút khách hàng cho công ty riêng”
• Không được dùng để “khiến sếp cho thăng chức”
• Không được dùng để “thu hút bạn đời lý tưởng”

Nếu hành giả dùng karma kính ái cho lợi ích cá nhân, đây là vi phạm samaya và tạo nghiệp xấu — kết quả là các quyền năng thu hút sẽ trở ngược lại tạo phiền não cho hành giả.

VII. Cảnh báo nghiêm khắc về lạm dụng

Trong các năm gần đây, trên mạng xã hội Việt và một số trang web “Phật giáo Mật Tông Việt”, xuất hiện nhiều quảng cáo “pháp Kurukulla cầu duyên” — hoàn toàn lệch lạc với truyền thống.

Các quảng cáo điển hình:

• “Trì Kurukulla 108 lần mỗi ngày sẽ khiến người yêu cũ quay lại”
• “Thực hành sadhana Tara Đỏ sẽ giúp bạn quyến rũ người mình thích”
• “Mua tượng Kurukulla về thờ sẽ thu hút bạn đời lý tưởng”
• “Tham gia khóa Kurukulla 3 ngày, đảm bảo có người yêu trong 1 tháng”

Tất cả đều SAI. Đây là lạm dụng truyền thống Mật Tông để lừa đảo Phật tử Việt thiếu kinh nghiệm.

Tại sao đây là sai lầm nghiêm trọng?

Một: Kurukulla không phải “Bổn tôn tình ái cá nhân”. Tara Đỏ trong truyền thống Mật Tông là Bổn tôn thu hút chúng sinh về Pháp — không phải bùa quyến rũ cá nhân.

Hai: Lạm dụng karma kính ái cho mục đích cá nhân là vi phạm samaya. Nghiệp quả không phải tốt đẹp. Theo các Lama truyền thống, người lạm dụng karma kính ái sẽ trải nghiệm “kính ái ngược” — bị các đối tượng trở ngại thu hút về phía mình (ví dụ: thu hút những người có vấn đề tâm lý, thu hút bệnh tật, thu hút các quan hệ độc hại).

Ba: Tình yêu thực sự không thể bị “ép buộc” bằng pháp Mật Tông. Trong quan điểm Phật giáo, các quan hệ tình cảm vận hành theo nhân duyên-nghiệp. Cố ép một người không có duyên với mình quay lại là chống lại nhân duyên — kết quả luôn là khổ.

Bốn: Pháp Mật Tông cao cấp KHÔNG phải bùa chú dân gian. Phật giáo phân biệt rõ ràng bùa chú dân gian (dùng pháp lực để thay đổi sự kiện cá nhân) và Mật Tông Phật giáo (dùng pháp lực để giải thoát chúng sinh khỏi luân hồi). Khi Mật Tông được dùng như bùa chú dân gian, đó là phá tướng Mật Tông.

Cảnh báo cụ thể cho hành giả Việt

Nếu bạn nhận được lời mời “tham gia khóa Kurukulla cầu duyên” hoặc “mua tượng Kurukulla mở vận may tình yêu”:

1. Hãy hỏi: “Lama hoặc giảng sư có truyền thừa Kurukulla chính thức từ đâu?”
2. Hãy hỏi: “Đây là pháp gì cụ thể? Mục đích là gì theo giáo lý truyền thống?”
3. Hãy hỏi: “Có quán đảnh chính thức không? Nếu có, từ Lama nào?”
4. Cảnh giác với các quảng cáo nhấn mạnh “kết quả nhanh” hoặc “đảm bảo”
5. Tránh các khóa thu phí cao (vài chục triệu cho 1 cuối tuần) — Mật Tông truyền thống không có “phí khóa quán đảnh” (chỉ cúng dường tự nguyện)

VIII. Đối chiếu với Tara Lục đã có

Cộng đồng Phật tử Việt thường quen thuộc hơn với Tara Lục (Drolma Jangkhu, Khadiravani) — vị Tara phổ biến nhất tại Việt Nam. Phân biệt giữa Tara Lục và Tara Đỏ (Kurukulla):

Cả hai đều là dạng của Bồ tát Tara — Bồ tát hộ trì các Như Lai — nhưng thực hiện các karma khác nhau.

IX. Năm sai lầm phổ biến cần tránh

1. Coi Kurukulla là “Bổn tôn tình ái cá nhân” — Sai. Đây là Bổn tôn thu hút chúng sinh về Pháp, không phải bùa quyến rũ cá nhân.

2. Trì mantra OM KURUKULLE HRIH SVAHA cho mục đích cá nhân — vi phạm samaya nếu đã thọ quán đảnh; không hiệu quả và có thể gây hậu quả ngược nếu chưa thọ quán đảnh.

3. Tham gia “khóa Kurukulla cầu duyên” do các nhóm online tổ chức — cảnh giác cao. Kiểm tra truyền thừa, mục đích, quán đảnh chính thức, phí. Đa số “khóa cầu duyên” là lừa đảo lạm dụng truyền thống Mật Tông.

4. Mua tượng Kurukulla về thờ “để cải thiện tình duyên” — thờ tượng không có ý nghĩa nếu không có thực hành đúng. Hơn nữa, đặt tượng Bổn tôn cao cấp Mật Tông tại nhà mà không có lễ khai quang đúng pháp là không phải tôn nghiêm.

5. Coi sự “thu hút thành công” sau khi thực hành Kurukulla là dấu hiệu của Pháp — kết quả tâm linh thực sự của Kurukulla là tâm Bồ-đề mở rộng, mong muốn dẫn dắt chúng sinh về Pháp. Không phải các sự kiện thu hút bạn đời thuận lợi cho cá nhân. Nếu bạn đo đếm “thành công” qua các sự kiện cá nhân, bạn đang đi sai đường.

X. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Hỏi 1: Tôi muốn thực hành Kurukulla, bắt đầu từ đâu?

Đáp: Bước 1: Học giáo lý cơ bản về Bốn Karma Hành Động (xem bài “Bốn Karma” trên trang) để hiểu vị trí của Kurukulla trong hệ thống. Bước 2: Tìm Lama có truyền thừa Kurukulla — đặc biệt từ Sakya (truyền thống nhiều sadhana Kurukulla nhất). Bước 3: Thọ quán đảnh chính thức. Bước 4: Cam kết thực hành sadhana hằng ngày dưới hướng dẫn của Lama. Đừng bắt đầu mà không có quán đảnh.

Hỏi 2: Có Lama Việt nào đang truyền Kurukulla không?

Đáp: Số lượng rất hạn chế. Hiện tại, tại Việt Nam, không có Lama Việt được công nhận truyền dạy Kurukulla rộng rãi. Nếu bạn quan tâm thực sự, hãy liên hệ các trung tâm Sakya quốc tế — Sakya College tại Mussoorie (Ấn Độ) hoặc Sakya Phuntsok Phodrang tại Dehradun, hoặc các trung tâm Sakya tại Đài Loan-Mã Lai-Singapore (gần Việt Nam địa lý).

Hỏi 3: Tara Lục và Kurukulla có “đối chọi” nhau không?

Đáp: Không. Cả hai đều là dạng của Bồ tát Tara — thực hiện các karma khác nhau. Hành giả có thể thực hành cả hai, nhưng theo các sadhana riêng biệt — không trộn lẫn. Phổ biến: Tara Lục cho thực hành hằng ngày bảo vệ; Kurukulla cho các sadhana đặc biệt thu hút chúng sinh.

Hỏi 4: Nếu tôi đã trì mantra OM KURUKULLE HRIH SVAHA mà không có quán đảnh, có phải tôi đã phá samaya?

Đáp: Không — bạn không thể phá samaya nếu chưa thọ quán đảnh (vì samaya là cam kết được thiết lập tại quán đảnh). Tuy nhiên, trì mantra mà không có quán đảnh là ít hiệu quả. Nếu bạn thực sự quan tâm thực hành Kurukulla, hãy thọ quán đảnh chính thức.

Hỏi 5: Tôi đã trả tiền cho một “khóa Kurukulla cầu duyên” và cảm thấy bị lừa. Tôi nên làm gì?

Đáp: Đầu tiên, đừng tự trách bản thân — nhiều Phật tử Việt mới đã rơi vào tình huống tương tự. Bước 2: Yêu cầu hoàn tiền — các khóa Mật Tông không chính thống thường không có chính sách hoàn tiền nhưng đáng thử. Bước 3: Sám hối Vajrasattva 21 lần để tịnh hóa nghiệp đã tạo qua việc tham gia. Bước 4: Chia sẻ kinh nghiệm với các Phật tử Việt khác để cảnh báo cho cộng đồng. Bước 5: Học Mật Tông từ các nguồn chính thống (sách của các đại Lama, các trung tâm có truyền thừa rõ ràng).

Hỏi 6: Phụ nữ Việt có nên thực hành Kurukulla không?

Đáp: Có, hoàn toàn được. Kurukulla là Bổn tôn nữ và phụ nữ thực hành rất phù hợp. Tuy nhiên, với điều kiện thực hành đúng truyền thống — không phải để cầu duyên cá nhân mà để phát triển tâm Bồ-đề thu hút chúng sinh về Pháp. Nhiều nữ đại sư Mật Tông trong lịch sử đã thực hành Kurukulla — gồm Yeshe Tsogyel, Niguma, và các nữ Lama đương đại.

Kurukulla — Tara Đỏ — là Bổn tôn cực kỳ quý giá trong Mật Tông Tây Tạng. Quyền năng thu hút của ngài không phải để phục vụ ham muốn cá nhân, mà để thực hiện công việc lớn của Bồ-đề tâm — dẫn dắt chúng sinh về Pháp giải thoát. Đối với hành giả Việt, cách tiếp cận đúng đắn là tìm hiểu giáo lý sâu, thọ quán đảnh chính thức, và thực hành với tâm Bồ-đề trong sạch. Cẩn thận với các “khóa cầu duyên” lạm dụng tên Kurukulla — đó là phản bội truyền thống cổ xưa và phá hoại uy tín của Mật Tông Tây Tạng tại Việt Nam.

Thực Hành: Kết Nối Với Kurukulla

Trong Kim Cương Thừa, chư Bổn Tôn không phải thần linh bên ngoài — mà là biểu hiện của phẩm chất giác ngộ vốn có trong tâm mỗi người.

Pháp tu cơ bản (không cần quán đỉnh):

1. Trì tụng mantra của Kurukulla với tâm thành kính và Bồ Đề Tâm
2. Phát tâm trước khi trì tụng: “Con trì tụng vì lợi ích của tất cả chúng sinh”
3. Quán tưởng ánh sáng từ Kurukulla chiếu vào tim bạn — mang đến phẩm chất mà ngài đại diện
4. Hồi hướng công đức sau khi kết thúc

Lưu ý: Để thực hành thiền quán Bổn Tôn (Kyerim) đầy đủ, cần nhận quán đỉnh từ Đạo sư. Trì tụng mantra cơ bản không cần quán đỉnh và phù hợp cho tất cả mọi người.

✅ Checklist thực hành hàng ngày:

• Tôi đã phát tâm Bồ Đề trước khi trì tụng
• Tôi đã trì ít nhất 21 lần mantra hôm nay
• Tôi đã hồi hướng công đức sau khi kết thúc
• Tôi duy trì thực hành ít nhất 21 ngày liên tục

Câu Hỏi Thường Gặp

Kurukulla có phải là giáo lý đặc thù của Kim Cương Thừa không? Kurukulla xuất hiện ở nhiều mức độ khác nhau trong các truyền thừa Phật giáo. Kim Cương Thừa phát triển và áp dụng Kurukulla theo các cách đặc thù của mình, nhưng nền tảng thường đến từ Đại Thừa hoặc giáo lý Nguyên Thủy.

Người mới bắt đầu có thể tiếp cận Kurukulla không? Có thể tiếp cận ở mức độ lý thuyết và thực hành cơ bản. Tuy nhiên, những khía cạnh sâu hơn yêu cầu nền tảng vững chắc và sự hướng dẫn của Đạo sư. Hãy bắt đầu từ từ, xây dựng từng bước.

Kurukulla liên quan như thế nào đến Tánh Không và Bồ Đề Tâm? Tánh Không và Bồ Đề Tâm là nền tảng của mọi giáo lý Kim Cương Thừa, trong đó có Kurukulla. Không thể hiểu sâu bất kỳ giáo lý Mật tông nào mà không có nền tảng này.

Tôi cần đọc thêm gì để hiểu sâu hơn về Kurukulla? Các nguồn tiếng Việt còn hạn chế. Bạn có thể đọc các tác phẩm của Đức Đạt-lai Lạt-ma, Mingyur Rinpoche, và các tác giả Phật giáo hiện đại đã được dịch sang tiếng Việt. Kimcuongthua.vn sẽ cập nhật danh sách tài liệu tiếng Việt đáng đọc.

Tôi có thể tự học Kurukulla qua sách và internet không? Có thể học kiến thức căn bản qua các nguồn đáng tin cậy. Tuy nhiên, để đi sâu vào thực hành — đặc biệt các pháp tu Kim Cương Thừa — cần thầy hướng dẫn trực tiếp. Tự học sách giúp bạn chuẩn bị tốt hơn khi gặp thầy.

Kết Luận

Kurukulla không phải là thực thể xa cách — ngài là biểu hiện của phẩm chất giác ngộ vốn sẵn có trong tâm bạn. Việc kết nối với Kurukulla qua trì tụng, quán tưởng và hiểu biết giáo lý là cách bạn nuôi dưỡng và nhận ra những phẩm chất đó trong chính mình.

Hãy bắt đầu từ những bước đơn giản nhất — một mantra, một lời cầu nguyện, một khoảnh khắc kết nối — và để sự thực hành dần sâu hơn theo thời gian.

Bước tiếp theo:

• 👉 Cách trì tụng mantra đúng pháp
• 👉 Quán tưởng Bổn Tôn — Giới thiệu
• 👉 Om Mani Padme Hum — Mantra nhập môn

Chú Giải Thuật Ngữ

Dakini: Không Hành Nữ — thực thể giác ngộ nữ tính trong Mật tông Hevajra: Hỷ Kim Cương — Bổn Tôn chính của truyền thừa Sakya Karma: Nghiệp — quy luật nhân quả của hành động Kyerim: Giai Đoạn Phát Khởi — pha đầu thiền định Mật tông: quán tưởng Bổn Tôn Lama: Đạo Sư — vị thầy tâm linh trong Phật giáo Tây Tạng Mantra: Thần Chú — âm tiết thiêng liêng mang năng lượng giác ngộ Rinpoche: Quý Báu — danh hiệu tôn kính dành cho các vị thầy Kim Cương Thừa Sadhana: Nghi Quỹ — văn bản nghi lễ hướng dẫn pháp tu Samaya: Tam-muội-da — giới nguyện đặc biệt trong Kim Cương Thừa Siddhi: Thành Tựu — năng lực tâm linh do tu tập đạt được Tantra: Mật điển — kinh điển Mật tông Terma: Phục Tàng — giáo lý ẩn giấu do Liên Hoa Sinh cất giấu để hậu thế tìm ra Thangka: Tranh Cuộn — tranh Phật giáo Tây Tạng vẽ trên vải Tsok: Ganachakra — lễ cúng dường tập thể trong Mật tông Tummo: Nội Nhiệt Yoga — pháp tu sinh nhiệt nội tâm Vajra: Kim Cương Chử — pháp khí tượng trưng bản tánh bất diệt Yidam: Bổn Tôn — vị Phật/Bồ Tát được hành giả quán tưởng trong tu tập